Insulin là thuốc thiết yếu cho bệnh nhân đái tháo đường, hiện có hai dạng chính: lọ (vial) dùng bơm tiêm rời và bút tiêm (pen) dùng một lần hoặc thay ống thuốc. Mặc dù cùng hoạt chất, giá thành của bút tiêm thường cao hơn nhiều so với dạng lọ. Cơ quan giám định đang siết chặt việc sử dụng bút tiêm cho bệnh nhân nội trú, dẫn đến nguy cơ xuất toán phần chênh lệch giá nếu không chứng minh được tính cần thiết.
1. Nguyên tắc sử dụng Insulin theo hiệu quả chi phí
Theo các hướng dẫn về quản lý chi phí y tế và dược lâm sàng của Bộ Y tế:
Đối với bệnh nhân nội trú: Ưu tiên sử dụng Insulin dạng lọ (vial) kết hợp với bơm tiêm Insulin chuyên dụng. Do có sự hỗ trợ trực tiếp từ nhân viên y tế, việc chia liều từ lọ được coi là giải pháp tối ưu về chi phí mà vẫn đảm bảo an toàn.
Đối với bệnh nhân ngoại trú: Ưu tiên bút tiêm để hỗ trợ bệnh nhân tự tiêm tại nhà, giảm thiểu sai sót liều lượng và tăng tính tuân thủ.
Quy định thanh toán: Quỹ BHYT chỉ thanh toán dạng bút tiêm cho bệnh nhân nội trú trong một số trường hợp đặc biệt (ví dụ: bệnh nhân thị lực kém, run tay, hoặc cần liều cực nhỏ mà bơm tiêm không chia chính xác được) và phải được ghi chép lý do cụ thể trong bệnh án.
2. Nguy cơ xuất toán phần chênh lệch giá (Markup)
Hệ thống giám định điện tử thực hiện đối soát mã thuốc giữa các khoa lâm sàng và loại hình điều trị.
Lỗi chỉ định bút tiêm hàng loạt: Nếu khoa Nội tiết chỉ định 100% bút tiêm cho bệnh nhân nằm viện mà không có phân loại đối tượng, hệ thống sẽ tự động so sánh đơn giá với Insulin dạng lọ tương đương.
Xuất toán phần chênh lệch: Cơ quan BHXH có quyền chỉ thanh toán theo giá của Insulin dạng lọ. Phần chi phí cao hơn của bút tiêm sẽ bị xuất toán hoàn toàn, bệnh viện phải tự chi trả cho nhà thầu phần chênh lệch này.
Hệ quả: Insulin là thuốc dùng hàng ngày, dài ngày. Việc xuất toán phần chênh lệch trên số lượng lớn bệnh nhân nội trú sẽ tạo ra một khoản thâm hụt ngân sách cực lớn cho đơn vị mỗi năm.
3. Góc nhìn quản lý: Ngăn chặn nguy cơ xuất toán cho đơn vị
Để bảo vệ quyền lợi thanh toán và sử dụng nguồn lực hiệu quả, nhà quản lý cần triển khai:
Thiết lập danh mục ưu tiên trên HIS: Cấu hình phần mềm kê đơn để mặc định Insulin dạng lọ cho tất cả bệnh nhân nội trú. Nếu bác sĩ muốn chọn dạng bút tiêm, hệ thống phải yêu cầu chọn lý do bắt buộc (Ví dụ: "Bệnh nhân tự quản lý tiêm dưới sự giám sát", "Liều dùng đặc biệt"...).
Quản lý tồn kho linh hoạt: Khoa Dược cần đảm bảo luôn có sẵn Insulin dạng lọ và bơm tiêm tương ứng. Tránh tình trạng "hết lọ dùng tạm bút" nhưng không có biên bản của Hội đồng Thuốc, dẫn đến việc bị xuất toán vì lý do lỗi chủ quan của bệnh viện.
Đào tạo kỹ thuật tiêm cho điều dưỡng: Nâng cao kỹ năng chia liều từ lọ thuốc cho điều dưỡng để đảm bảo tính chính xác và an toàn, xóa bỏ tâm lý ngại dùng lọ vì tốn thời gian hơn bút tiêm.
