Pha chế thuốc hóa trị là một dịch vụ kỹ thuật đặc thù, yêu cầu môi trường vô trùng và trang thiết bị bảo hộ nghiêm ngặt. Tuy nhiên, theo nguyên tắc giá dịch vụ khám chữa bệnh hiện hành, nhiều loại vật tư tiêu hao (VTTH) đã được kết cấu trực tiếp vào giá dịch vụ kỹ thuật pha chế. Việc bệnh viện tiếp tục kê thêm các mã VTTH này (găng tay, khẩu trang, mũ...) vào bảng kê XML 2 sẽ dẫn đến xuất toán 100% các khoản chi trùng lặp.
1. Quy tắc kết cấu giá dịch vụ pha chế hóa chất
Theo quy định của Bộ Y tế về định mức kinh tế kỹ thuật:
Giá dịch vụ pha chế: Đã bao gồm các chi phí trực tiếp như: vật tư tiêu hao phục vụ pha chế (khẩu trang y tế, găng tay sạch/vô khuẩn, mũ phẫu thuật, áo choàng, kim pha thuốc...).
Phạm vi thanh toán: Quỹ BHYT chi trả cho "Dịch vụ pha chế thuốc hóa trị" theo lượt hoặc theo liều. Các loại vật tư nằm trong định mức của dịch vụ này tuyệt đối không được kê thêm như một khoản thu riêng lẻ.
Ngoại lệ: Chỉ các loại vật tư đặc dụng không nằm trong định mức kỹ thuật (ví dụ: bộ dây truyền hóa chất chuyên biệt, túi bọc thuốc tránh ánh sáng nếu quy định cho phép kê riêng) mới được phép hạch toán riêng.
2. Nguy cơ xuất toán từ việc "Cài đặt sai" danh mục trên HIS
Hệ thống giám định điện tử thực hiện đối soát logic giữa "Mã dịch vụ pha chế" và "Danh mục VTTH đi kèm".
Lỗi cấu hình gói (Package error): Tại một số bệnh viện, khi điều dưỡng thực hiện y lệnh "Pha chế hóa chất", hệ thống HIS tự động đẩy một bộ Kit vật tư (gồm găng tay, khẩu trang) lên cổng XML 2. Hệ thống giám định sẽ báo lỗi: "Vật tư tiêu hao đã được tính trong giá dịch vụ kỹ thuật".
Lỗi số lượng vượt định mức: Ngay cả với các loại vật tư được phép kê riêng, nếu số lượng kê đơn vượt quá định mức thực tế cần thiết cho một lần pha chế (ví dụ: một lần pha chế kê 10 đôi găng tay), phần vượt trội sẽ bị xuất toán do "Lãng phí vật tư".
Hệ quả: Mặc dù đơn giá găng tay, khẩu trang không cao, nhưng với số lượng lớn bệnh nhân hóa trị hàng ngày, tổng số tiền bị xuất toán cộng dồn theo quý có thể lên tới hàng trăm triệu đồng, kèm theo đó là sai lệch trong báo cáo quyết toán vật tư tồn kho.
3. Chuẩn hóa bảng kê và rà soát định mức
Để bảo vệ an toàn tài chính cho bệnh viện và tuân thủ đúng định giá, nhà quản lý cần triển khai:
Rà soát cấu trúc giá dịch vụ kỹ thuật (DVKT): Phòng Tài chính kế toán phối hợp với khoa Dược rà soát lại toàn bộ định mức vật tư của dịch vụ "Pha chế thuốc hóa trị". Những loại vật tư nào đã có trong giá DVKT thì phải thực hiện "khóa mã" hoặc tách khỏi danh mục tự động đẩy lên cổng XML.
Thiết lập "Danh mục loại trừ" trên HIS: Cấu hình hệ thống HIS để chặn việc kê trùng các mã vật tư cơ bản khi đã phát sinh mã dịch vụ pha chế. Hệ thống phải hiện thông báo: "Vật tư này đã nằm trong định mức dịch vụ, không được kê thêm".
Tăng cường kiểm soát nội bộ: Tổ giám định nội bộ cần thực hiện đối soát ngẫu nhiên bảng kê XML 2 của khoa Ung bướu. Mọi sự xuất hiện đồng thời của "Dịch vụ pha chế" và "Khẩu trang/Găng tay" lẻ trong cùng một đợt điều trị cần phải được loại bỏ trước khi gửi dữ liệu lên cổng thông tin BHXH.
