Việc tách rời các loại vật tư tiêu hao đã được tính trong cơ cấu giá dịch vụ kỹ thuật (DVKT) để đề nghị thanh toán riêng lẻ là một trong những lỗi phổ biến nhất dẫn đến xuất toán BHYT. Tổ Bảo hiểm y tế cần nhận diện rõ danh mục này để đảm bảo tính đúng, tính đủ nhưng không tính trùng chi phí KCB.
1. Hiểu đúng về VTYT tiêu hao trong cơ cấu giá DVKT
Vật tư y tế tiêu hao là những loại chỉ sử dụng một lần hoặc theo định mức và bị tiêu hủy sau khi dùng (như bông, băng, gạc, kim tiêm, găng tay, dịch truyền cơ bản...).
Quy tắc thanh toán: Theo quy định của Bộ Y tế về giá dịch vụ khám chữa bệnh, nhiều loại VTYT tiêu hao thông dụng đã được tính toán vào chi phí trực tiếp của giá DVKT đó.
Nguyên tắc "Không thanh toán rời": Những vật tư đã nằm trong cơ cấu giá thì không được kê đơn và đề nghị thanh toán BHYT riêng lẻ thêm một lần nữa dưới dạng vật tư ngoài giá dịch vụ.
2. Các lỗi thường gặp dẫn đến xuất toán "Thanh toán trùng"
Cơ quan BHXH thường xuyên thực hiện giám định và từ chối thanh toán các trường hợp:
Kê đơn thêm vật tư cơ bản: Ví dụ, trong giá phẫu thuật đã bao gồm găng tay, chỉ khâu, bông gạc, nhưng bệnh viện vẫn đẩy dữ liệu thanh toán các loại này dưới mã vật tư riêng lẻ.
Sử dụng bộ dụng cụ có sẵn: Sử dụng các bộ dụng cụ thay băng, bộ đặt sonde tiểu (đã có giá trọn gói bao gồm vật tư tiêu hao bên trong) nhưng vẫn tính thêm tiền lẻ cho từng chiếc gạc hoặc găng tay đi kèm.
Nhầm lẫn giữa vật tư tính riêng và vật tư trong giá: Nhiều loại VTYT đặc thù (như dao mổ siêu âm, stent, khớp nhân tạo) được phép tính riêng theo Thông tư 24/2025/TT-BYT, nhưng các vật tư dẫn đường hoặc tiêu hao phụ trợ đi kèm đôi khi đã có trong giá DVKT vẫn bị kê thêm vào hồ sơ.
3. Giải pháp kiểm soát dành cho Tổ Bảo hiểm y tế
Để ngăn chặn lỗi thanh toán trùng lắp, Tổ BHYT cần chủ trì thực hiện:
Rà soát Danh mục dùng chung trên HIS: Phối hợp với phòng Tài chính và Khoa Dược để bóc tách cơ cấu giá của các DVKT thường xuyên thực hiện. Đánh dấu các mã VTYT tiêu hao "không được thanh toán rời" trên phần mềm HIS để ngăn chặn việc kê đơn sai quy định.
Xây dựng bộ Checklist cho điều dưỡng: Cung cấp danh sách các loại VTYT tiêu hao đã bao gồm trong giá của các phẫu thuật/thủ thuật phổ biến tại mỗi khoa lâm sàng. Điều này giúp điều dưỡng hành chính đối soát hồ sơ trước khi hoàn thiện thủ tục thanh toán.
Hậu kiểm định kỳ: Thực hiện kiểm tra xác suất các hồ sơ bệnh án có chi phí VTYT cao bất thường so với mức bình quân của DVKT tương ứng để phát hiện và điều chỉnh kịp thời trước khi gửi dữ liệu XML lên cổng giám định.
Cập nhật quy định mới về giá: Thường xuyên cập nhật các quyết định thay đổi giá DVKT của Bộ Y tế, vì khi giá DVKT thay đổi, cơ cấu vật tư tiêu hao bên trong cũng có thể được điều chỉnh theo.
4. Kết luận
Kiểm soát chặt chẽ việc thanh toán VTYT tiêu hao trong giá DVKT không chỉ giúp bệnh viện tránh được các khoản xuất toán lớn mà còn thể hiện tính chuyên nghiệp, minh bạch trong quản lý tài chính y tế. Tổ BHYT chính là "mắt xích" quan trọng để bảo vệ quỹ BHYT và uy tín của đơn vị.
