Trong bối cảnh các loại vật tư y tế (VTYT) thay thế như Stent, khớp nhân tạo, thủy tinh thể... chủ yếu là hàng nhập khẩu, việc hiểu rõ quy định về chứng từ chứng nhận xuất xứ (C/O) năm 2025 là vô cùng quan trọng. Điều này không chỉ đảm bảo chất lượng hàng hóa mà còn là căn cứ pháp lý then chốt để cơ quan BHXH chấp nhận thanh toán.
1. Tại sao Tổ BHYT cần quan tâm đến chứng từ xuất xứ (C/O)?
Khi giám định các loại VTYT đắt tiền, cơ quan BHXH thường đối chiếu hồ sơ thầu với thực tế hàng hóa. Các sai lệch về xuất xứ có thể dẫn đến hậu quả:
Từ chối thanh toán: Nếu xuất xứ hàng hóa thực tế không khớp với tờ khai hải quan hoặc hợp đồng trúng thầu.
Nghi ngờ về chất lượng: VTYT không rõ nguồn gốc hoặc sai lệch C/O sẽ bị coi là không đảm bảo điều kiện lưu hành.
2. Các quy định mới về kiểm tra chứng từ xuất xứ năm 2025
Dựa trên hướng dẫn mới nhất, quy trình kiểm tra chứng từ xuất xứ bao gồm các điểm trọng tâm sau mà cán bộ vật tư và BHYT cần lưu ý:
Kiểm tra tính hợp lệ của chứng từ: Đối chiếu các thông tin trên chứng từ chứng nhận xuất xứ hàng hóa với hồ sơ hải quan và thực tế hàng hóa (Tên hàng, mã HS, số lượng, trọng lượng, ký mã hiệu bao bì...).
Kiểm tra thời hạn: Chứng từ C/O phải còn hiệu lực tại thời điểm nộp cho cơ quan chức năng.
Đối chiếu dữ liệu điện tử: Hiện nay, việc kiểm tra C/O chủ yếu dựa trên hệ thống thông tin điện tử của các nước cấp. Bệnh viện khi nhập hàng cần yêu cầu nhà thầu cung cấp bản sao hoặc đường dẫn tra cứu C/O điện tử để hậu kiểm.
3. Áp dụng thực tế tại bệnh viện để tránh xuất toán BHYT
Để đảm bảo an toàn pháp lý, Tổ BHYT cần phối hợp với phòng Vật tư thực hiện các bước sau:
Rà soát khi nhập kho (Kiểm nhập): Khi nhận các bộ Combo phẫu thuật hoặc VTYT thay thế, Hội đồng kiểm nhập phải đối chiếu trực tiếp xuất xứ in trên bao bì (Made in...) với C/O mà nhà thầu cung cấp.
Lưu trữ hồ sơ chứng minh: Đối với các mặt hàng có giá trị lớn, cần lưu trữ bản sao tờ khai hải quan và C/O trong hồ sơ quản lý của phòng Vật tư để sẵn sàng cung cấp khi có đoàn kiểm tra/giám định BHYT đột xuất.
Xử lý sai lệch: Nếu phát hiện hàng hóa thực tế có xuất xứ khác với quyết định trúng thầu (ví dụ: thầu ghi xuất xứ Mỹ nhưng hàng giao ghi xuất xứ Trung Quốc), tuyệt đối không được đưa vào sử dụng và không đẩy dữ liệu lên cổng giám định BHYT để tránh rủi ro pháp lý nghiêm trọng.
4. Kết luận
Nắm vững quy định về chứng từ xuất xứ hàng hóa nhập khẩu năm 2025 giúp bệnh viện chủ động trong việc quản lý chất lượng VTYT. Tổ BHYT đóng vai trò giám sát cuối cùng, đảm bảo mọi vật tư dùng cho người bệnh đều "sạch" về mặt pháp lý, từ đó bảo vệ quyền lợi cho bệnh nhân và uy tín của đơn vị.
