Website được thiết kế tối ưu cho thành viên chính thức. Hãy Đăng nhập hoặc Đăng ký để truy cập đầy đủ nội dung và chức năng. Nội dung bạn cần không thấy trên website, có thể do bạn chưa đăng nhập. Nếu là thành viên của website, bạn cũng có thể yêu cầu trong nhóm Zalo "BHYT" các nội dung bạn quan tâm.

Bài 5.5. Nguy cơ từ dữ liệu dịch vụ, vật tư, thiết bị: mã hóa, điều kiện thực hiện, giá, tỷ lệ và quan hệ chi phí

XML

Dịch vụ kỹ thuật, vật tư y tế và thiết bị thực hiện dịch vụ có quan hệ rất chặt chẽ nhưng không phải là một đối tượng.

Một khoản chi có thể có:

  • MA_DICH_VU đúng;
  • MA_VAT_TU đúng;
  • MA_MAY tồn tại;
  • giá trị số học hoàn toàn khớp;

nhưng vẫn có nguy cơ nếu:

  • dịch vụ không thuộc danh mục áp dụng của cơ sở tại thời điểm thực hiện;
  • điều kiện thực hiện dịch vụ chưa được đáp ứng;
  • vật tư đã nằm trong cơ cấu giá nhưng lại được tính riêng;
  • vật tư thanh toán riêng nhưng không gắn được với dịch vụ liên quan;
  • đơn giá hoặc tỷ lệ thanh toán không đúng;
  • thiết bị không phù hợp hoặc không đủ điều kiện sử dụng tại thời điểm thực hiện;
  • dịch vụ thực tế được chuyển sang cơ sở khác nhưng dữ liệu vẫn mô tả như tự thực hiện;
  • hoặc quan hệ giữa dịch vụ – vật tư – thiết bị – thời gian – người thực hiện – chi phí không thể tái dựng.

Khoản 1 Điều 10 Thông tư 12/2026/TT-BTC yêu cầu rà soát phạm vi thanh toán theo danh mục sử dụng tại cơ sở, mức thanh toán, tỷ lệ và điều kiện thanh toán, phạm vi hoạt động chuyên môn của cơ sở và số lượng thiết bị y tế sử dụng so với nguồn mua sắm hoặc điều chuyển.

Nhưng cũng như các bài trước, Thông tư 12 chỉ cho biết nhóm nội dung phải giám định. Để kết luận một DVKT hoặc VTYT có đủ điều kiện thanh toán hay không phải tiếp tục áp dụng văn bản chuyên ngành tương ứng. Đối với DVKT, khung danh mục, tỷ lệ và điều kiện thanh toán hiện hành tiếp tục dựa trên Thông tư 35/2016/TT-BYT đã được sửa đổi, trong đó có Thông tư 39/2024/TT-BYT và Văn bản hợp nhất 17/VBHN-BYT. Đối với VTYT, Thông tư 04/2017/TT-BYT đã được sửa đổi bởi Thông tư 24/2025/TT-BYT, có hiệu lực từ 01/09/2025, và được hợp nhất tại Văn bản hợp nhất 14/VBHN-BYT.

Nguyên tắc của Bài 5.5 là:

Không kiểm tra riêng từng mã. Phải tái dựng đúng quan hệ: dịch vụ nào được thực hiện, tại đâu, bằng điều kiện nào, sử dụng vật tư gì, thiết bị gì, giá và tỷ lệ nào, và khoản nào thực sự được phép tính riêng.


1. Ba đối tượng phải được phân biệt rõ

Dịch vụ

Là hoạt động KCB hoặc DVKT được cung cấp cho người bệnh.

Các field thường liên quan:

  • MA_DICH_VU;
  • TEN_DICH_VU;
  • SO_LUONG;
  • DON_GIA_BV;
  • DON_GIA_BH;
  • TYLE_TT_DV;
  • TYLE_TT_BH;
  • THANH_TIEN_BV;
  • THANH_TIEN_BH.

Vật tư y tế

Là VTYT được sử dụng trong KCB và trong những trường hợp đủ điều kiện có thể phát sinh khoản thanh toán riêng.

Các field quan trọng:

  • MA_VAT_TU;
  • TEN_VAT_TU;
  • SO_LUONG;
  • DON_GIA_BV;
  • DON_GIA_BH;
  • T_TRANTT;
  • TAI_SU_DUNG.

Thiết bị thực hiện dịch vụ

Là máy, hệ thống thiết bị hoặc phương tiện chuyên môn để thực hiện DVKT.

Ví dụ được nhận diện bằng:

  • MA_MAY;
  • model;
  • hãng sản xuất;
  • số lưu hành;
  • thời gian đủ điều kiện sử dụng.

Vật tư dùng cho người bệnh và máy thực hiện DVKT không phải cùng một khái niệm, dù đều thuộc thế giới “thiết bị y tế”.


2. MA_DICH_VU đúng chưa đủ để chứng minh khoản dịch vụ được thanh toán

Một DVKT có thể tồn tại trong danh mục dùng chung nhưng vẫn cần kiểm tra:

dịch vụ đó có thuộc danh mục sử dụng của chính cơ sở không?

Mẫu 05/DM của Thông tư 12 không chỉ lưu MA_DICH_VU, mà còn quản lý:

  • tên dịch vụ;
  • tên dịch vụ theo quyết định giá;
  • đơn giá;
  • quy trình chuyên môn;
  • thông tin chuyển giao kỹ thuật;
  • cơ sở thực hiện CLS khi chuyển thực hiện;
  • quyết định phê duyệt DVKT;
  • quyết định/nghị quyết phê duyệt giá;
  • thời gian áp dụng.

Điều đó cho thấy:

“dịch vụ tồn tại” và “cơ sở này được thực hiện, áp dụng giá và đề nghị thanh toán dịch vụ này tại thời điểm đó” là các câu hỏi khác nhau.


3. Điều kiện thực hiện dịch vụ phải được kiểm tra trước điều kiện thanh toán

Một DVKT có thể nằm trong phạm vi BHYT nói chung nhưng bệnh viện chỉ có thể đề nghị thanh toán khi đáp ứng các điều kiện của chính dịch vụ đó.

Có thể cần đối chiếu:

  • phạm vi hoạt động chuyên môn;
  • quyết định phê duyệt danh mục kỹ thuật;
  • quy trình chuyên môn;
  • nhân lực;
  • thiết bị;
  • điều kiện chuyên khoa;
  • điều kiện về chẩn đoán hoặc chỉ định;
  • điều kiện thanh toán riêng của DVKT.

Mẫu 05/DM có riêng QD_DVKT để quản lý quyết định phê duyệt danh mục kỹ thuật tại cơ sở và QUY_TRINH để quản lý căn cứ quy trình chuyên môn.

Do đó:

catalog membership không thay thế provider-scope validation.


4. Chuyển giao kỹ thuật là một context riêng

Một cơ sở có thể cung cấp DVKT trong bối cảnh nhận chuyển giao kỹ thuật.

Mẫu 05/DM quản lý:

  • SO_LUONG_CGKT;
  • CSKCB_CGKT.

Đồng thời quy định cách ghi căn cứ giá trong trường hợp dịch vụ được thực hiện theo hợp đồng chuyển giao kỹ thuật.

Do đó không nên có rule đơn giản:

“dịch vụ chưa nằm trong lịch sử hoạt động thông thường của bệnh viện → không thanh toán”.

Phải kiểm tra:

có thuộc bối cảnh chuyển giao hợp lệ hay không?

Đây là một exception context cần được mô hình hóa.


5. Chuyển cận lâm sàng sang cơ sở khác cũng là một context riêng

Mẫu 05/DM có CSKCB_CLS để ghi cơ sở thực hiện dịch vụ CLS khi cơ sở ban đầu chuyển thực hiện tại nơi khác; căn cứ phê duyệt giá cũng có cách ghi riêng cho trường hợp này.

Vì vậy:

nơi chỉ định dịch vụ

không nhất thiết luôn bằng:

nơi thực hiện dịch vụ.

Rule phải phân biệt:

ORDERING_FACILITY

với:

PERFORMING_FACILITY.

Nếu không, hệ thống sẽ báo sai hàng loạt dịch vụ chuyển CLS hợp lệ.


6. Giá dịch vụ phải được resolve theo đúng căn cứ phê duyệt

Mẫu 05/DM lưu cả:

  • DON_GIA;
  • QD_PD_GIA;
  • GIA_THANH_TOAN;
  • TU_NGAY;
  • DEN_NGAY.

Trong đó QD_PD_GIA còn có hướng dẫn riêng cho:

  • cơ sở tư nhân đề nghị áp giá cơ sở công lập;
  • dịch vụ CLS chuyển thực hiện nơi khác;
  • dịch vụ theo hợp đồng chuyển giao kỹ thuật.

Do đó lookup:

MA_DICH_VU → DON_GIA

là chưa đủ.

Phải là:

dịch vụ + cơ sở + bối cảnh + quyết định giá + effective period → applicable price.


7. Không được mặc định giá bệnh viện và giá BHYT là một

Trong XML3 có:

  • DON_GIA_BV;
  • DON_GIA_BH.

Hai giá trị này phục vụ các lớp tính toán khác nhau.

Ở Bài 4.6 đã thấy:

THANH_TIEN_BV

và:

THANH_TIEN_BH

có công thức riêng, còn có thể chịu tác động của TYLE_TT_DV và TYLE_TT_BH.

Vì vậy nếu:

DON_GIA_BV ≠ DON_GIA_BH

không thể tự động kết luận sai.

Phải kiểm tra:

chênh lệch đó có căn cứ theo giá và phạm vi thanh toán đang áp dụng hay không.


8. TYLE_TT_DV và TYLE_TT_BH phải được tách riêng

TYLE_TT_DV

Liên quan tỷ lệ áp dụng đối với dịch vụ trong trường hợp giá/dịch vụ có cơ chế thanh toán đặc biệt.

TYLE_TT_BH

Liên quan tỷ lệ của khoản chi thuộc phạm vi quỹ BHYT thanh toán.

Một dịch vụ có thể:

  • giá đúng;
  • mã đúng;

nhưng một trong hai tỷ lệ sai.

Khi đó toàn bộ:

  • THANH_TIEN_BV;
  • THANH_TIEN_BH;
  • T_BNTT;
  • T_BNCCT;
  • T_BHTT

có thể bị ảnh hưởng.


9. Không phải mọi dịch vụ đều thanh toán 100%

Thông tư 35/2016/TT-BYT và các sửa đổi hiện hành quy định danh mục, tỷ lệ và điều kiện thanh toán đối với DVKT thuộc phạm vi BHYT; Thông tư 39/2024 có hiệu lực từ 01/01/2025 và đã sửa đổi khung này.

Do đó:

dịch vụ có trong danh mục không đồng nghĩa TYLE_TT_BH = 100.

Phải resolve đúng:

service → payment condition/version → applicable ratio.


10. VTYT phải được nhận diện bằng nhiều thuộc tính, không chỉ MA_VAT_TU

Mẫu 04/DM quản lý:

  • MA_VAT_TU;
  • nhóm;
  • tên thương mại;
  • mã hiệu;
  • số lưu hành;
  • tính năng kỹ thuật;
  • quy cách;
  • hãng;
  • nước sản xuất;
  • đơn vị tính.

Vì vậy:

MA_VAT_TU đúng

nhưng:

mã hiệu/sản phẩm/tính năng thực tế không khớp

vẫn là một bất nhất cần rà soát.

Đây là ATTRIBUTE_CONSISTENCY.


11. VTYT có trong danh mục chưa đủ để được thanh toán riêng

Đây là một trong những nguy cơ lớn nhất.

Chuẩn XML3 nhấn mạnh việc ghi các VTYT thanh toán riêng trong những trường hợp phù hợp; đối với VTYT dùng trong phẫu thuật/thủ thuật được thanh toán riêng phải ghi mã phẫu thuật/thủ thuật vào MA_DICH_VU. Đồng thời, các VTYT đã nằm trong cơ cấu giá DVKT, tiền khám, ngày giường hoặc khoản thu trọn gói không được hiểu mặc nhiên là một khoản thanh toán riêng khác.

Về pháp lý hiện hành, Thông tư 24/2025/TT-BYT tiếp tục sửa đổi quy định về danh mục, tỷ lệ và điều kiện thanh toán VTYT trong phạm vi BHYT.

Do đó phải hỏi:

VTYT này đã nằm trong cơ cấu giá dịch vụ chưa?

Nếu đã nằm trong giá mà tiếp tục tính riêng, có nguy cơ:

double charging / bundled-cost violation.


12. Đây là quan hệ SERVICE_SUPPLY_LINK

Với VTYT sử dụng trong phẫu thuật/thủ thuật thanh toán riêng, quan hệ cần tái dựng:

MA_VAT_TU
→ MA_DICH_VU
→ procedure event
→ patient episode.

Không nên chỉ kiểm tra:

cùng MA_LK.

Vì trong một đợt điều trị có thể có nhiều thủ thuật.

Phải resolve đúng sự kiện mà vật tư được sử dụng.


13. Nhưng không phải mọi VTYT đều bắt buộc có MA_DICH_VU

Chuẩn cũng nêu:

VTYT không sử dụng trong phẫu thuật/thủ thuật thì trường MA_DICH_VU có thể để trống trong trường hợp tương ứng.

Do đó rule:

MA_VAT_TU not blank AND MA_DICH_VU blank → error

là sai.

Requiredness của MA_DICH_VU phải là:

conditional.

Đây là ví dụ điển hình cho dr5_xml_required + SERVICE_SUPPLY_LINK.


14. Giá VTYT cũng phải gắn với nguồn mua

Mẫu 04/DM quy định DON_GIA theo kết quả trúng thầu hoặc hình thức mua sắm khác tương ứng với đơn vị tính; đồng thời quản lý:

  • DON_GIA_BH;
  • TYLE_TT_BH;
  • số lượng mua;
  • nhà thầu;
  • thông tin thầu;
  • thời hạn hợp đồng;
  • loại và hình thức mua sắm.

Vì vậy kiểm tra giá VTYT phải bắt đầu từ:

đúng sản phẩm + đúng đơn vị + đúng nguồn mua + đúng thời gian.

Không được chỉ lấy:

“giá gần nhất của MA_VAT_TU”.


15. VTYT nhận điều chuyển phải được nhận diện như một nguồn riêng

Mẫu 04/DM có cơ chế ghi nguồn điều chuyển từ cơ sở KCB khác và coi nhận điều chuyển là một loại nguồn trong danh mục.

Do đó:

không tìm được hợp đồng mua trực tiếp

chưa chứng minh vật tư không có nguồn hợp lệ.

Có thể là:

điều chuyển hợp pháp.

Rule phải resolve nguồn trước khi kết luận.


16. Số lượng VTYT cần kiểm tra cả cấp người bệnh và cấp cơ sở

Tương tự thuốc:

Cấp người bệnh

thực tế sử dụng cho người bệnh bao nhiêu?

Cấp cơ sở

tổng số lượng đã sử dụng/đề nghị thanh toán có vượt nguồn hợp lệ không?

Điều 10 Thông tư 12 đưa số lượng thiết bị y tế sử dụng so với mua sắm hoặc điều chuyển vào nội dung rà soát tự động.

Đây là rule dạng:

cumulative quantity constraint

chứ không chỉ là field validation.


17. VTYT tái sử dụng cần thêm dimension về số lần sử dụng

Mẫu 04/DM có DINH_MUC để quản lý số lần sử dụng đối với VTYT tái sử dụng.

XML3 đồng thời có:

TAI_SU_DUNG.

Do đó với nhóm này phải kiểm tra thêm:

sản phẩm có thuộc loại tái sử dụng?
→ định mức bao nhiêu lần?
→ lần sử dụng hiện tại là lần nào?
→ chi phí được phân bổ/tính theo quy định nào?

Không nên xử lý VTYT tái sử dụng giống hoàn toàn vật tư dùng một lần.


18. T_TRANTT không phải field bắt buộc cho mọi VTYT

Trong XML3, T_TRANTT phản ánh mức thanh toán/trần trong những trường hợp VTYT có quy định tương ứng.

Do đó:

blank

không tự động là lỗi.

Phải xác định:

vật tư này có thuộc nhóm có quy định mức/trần thanh toán không?

Nếu không:

NOT_APPLICABLE.

Nếu có mà thiếu:

có thể là INFO_EVIDENCE hoặc ERROR_TECH tùy dữ liệu hiện có.


19. Thiết bị thực hiện DVKT là một lớp kiểm tra khác với VTYT được tính tiền

Mẫu 06/DM dành riêng cho:

thiết bị y tế để thực hiện dịch vụ kỹ thuật áp dụng trong thanh toán BHYT.

Nó quản lý:

  • tên thiết bị;
  • model;
  • hãng/nước sản xuất;
  • năm sản xuất;
  • năm bắt đầu sử dụng;
  • MA_MAY;
  • số lưu hành;
  • hợp đồng thuê/mượn/mua trả chậm nếu có;
  • thời gian áp dụng.

Do đó:

máy thực hiện DVKT ≠ VTYT thanh toán cho người bệnh.

Một máy CT có thể là điều kiện để thực hiện dịch vụ nhưng không phải một dòng MA_VAT_TU tính riêng cho mỗi người bệnh.


20. MA_MAY có tồn tại chưa đủ

Nếu XML3 có:

MA_MAY = X

Dr5 phải hỏi:

  • máy X thuộc cơ sở nào;
  • có đúng model không;
  • đang trong thời gian sử dụng hợp lệ không;
  • dịch vụ này có thể thực hiện bằng máy đó không;
  • tại thời điểm thực hiện máy có đủ điều kiện sử dụng không?

Mẫu 06/DM còn yêu cầu đối với nhóm thiết bị phải kiểm định, thiết bị bức xạ/chiếu xạ và X-quang chẩn đoán, thời gian áp dụng phải nằm trong thời gian thiết bị đủ điều kiện sử dụng.

Đây là:

SERVICE_EQUIPMENT_LINK + EFFECTIVE_PERIOD.


21. Nhưng không phải mọi DVKT đều phải có MA_MAY

Chuẩn XML3 có các ngoại lệ đối với:

  • dịch vụ không thực hiện bằng máy;
  • một số trường hợp chuyển gửi xét nghiệm/cận lâm sàng.

Do đó rule:

MA_DICH_VU present → MA_MAY required

là sai.

MA_MAY chỉ nên required khi:

candidate service thuộc nhóm cần máy và không rơi vào ngoại lệ.

Đây là một use case điển hình của CatalogCandidateResolver.


22. Một máy hợp lệ chưa chứng minh dịch vụ được phép thực hiện trên máy đó

Ví dụ:

thiết bị đang hoạt động hợp lệ.

Nhưng chưa chắc:

cấu hình/tính năng của thiết bị phù hợp với kỹ thuật cụ thể.

Điều này có thể cần:

  • model;
  • tính năng kỹ thuật;
  • quyết định phê duyệt kỹ thuật;
  • quy trình kỹ thuật;
  • hồ sơ thiết bị.

Nếu thiếu thông tin:

INFO_EVIDENCE.

Nếu có dấu hiệu không tương thích:

WARN_REVIEW.

Chỉ khi điều kiện thanh toán/pháp lý cụ thể bị chứng minh vi phạm mới:

PAYMENT_CONDITION.


23. Không được nhầm “máy có số lưu hành” với “máy đủ điều kiện hoạt động”

Số lưu hành là một lớp thông tin.

Tình trạng sử dụng thực tế còn có thể phụ thuộc:

  • kiểm định;
  • kiểm chuẩn;
  • an toàn bức xạ;
  • hợp đồng thuê/mượn;
  • thời gian đưa vào sử dụng;
  • các yêu cầu quản lý thiết bị chuyên ngành.

Hệ thống pháp luật về quản lý thiết bị y tế tiếp tục được cập nhật; năm 2026 Bộ Y tế đã ban hành Văn bản hợp nhất 08/VBHN-BYT về quản lý thiết bị y tế và Thông tư 24/2026/TT-BYT về phân loại rủi ro và quản lý một số nội dung thiết bị y tế.

Do đó Dr5 phải quản lý:

effective legal framework

thay vì hard-code một giấy tờ cố định cho mọi loại thiết bị.


24. Một quan hệ chi phí hoàn chỉnh có nhiều lớp

Đối với một thủ thuật có sử dụng VTYT, có thể cần tái dựng:

chẩn đoán/chỉ định
→ DVKT
→ thời điểm thực hiện
→ người thực hiện
→ thiết bị thực hiện
→ VTYT sử dụng
→ số lượng
→ đơn giá
→ tỷ lệ
→ mức/trần thanh toán
→ thành tiền.

Một hồ sơ có thể sai ở bất kỳ mắt xích nào.

Do đó không nên xây một rule tổng:

procedure_valid.

Cần các relation nhỏ có thể giải thích được.


25. Quan hệ “chi phí nằm trong giá hay thanh toán riêng” đặc biệt quan trọng

Đây là một nguồn nguy cơ xuất toán có giá trị cao.

Một vật tư, thuốc hoặc thành phần chi phí có thể:

Đã nằm trong cơ cấu giá DVKT

→ không được tính thêm theo cách dành cho khoản thanh toán riêng, trừ khi có quy định khác.

Chưa nằm trong cơ cấu giá và đủ điều kiện thanh toán riêng

→ có thể phát sinh dòng chi phí riêng.

Có điều kiện/tỷ lệ/mức thanh toán riêng

→ phải áp điều kiện tương ứng.

Vì vậy Dr5 cần có khả năng trả lời:

cost component bundled or separately payable?


26. Không được xác định quan hệ bundled chỉ bằng tên vật tư

Một VTYT có thể:

  • nằm trong giá của dịch vụ A;
  • nhưng được thanh toán riêng trong bối cảnh B theo quy định tương ứng.

Do đó không nên tạo một danh sách:

VTYT X = always bundled.

Relation phải có context:

supply + service + effective period + payment rule.


27. Giá dịch vụ và điều kiện thanh toán cũng phải version-aware

Giá KCB và cơ chế định giá có thể thay đổi theo:

  • quyết định/nghị quyết phê duyệt;
  • cơ sở;
  • thời điểm;
  • nhóm dịch vụ.

Mẫu 05/DM vì vậy lưu cả quyết định giá và TU_NGAY/DEN_NGAY.

Về khung pháp lý giá, Bộ Y tế cũng lưu ý thẩm quyền phê duyệt giá thuộc các cấp có thẩm quyền theo Luật Khám bệnh, chữa bệnh và quy định triển khai, thay vì một mức giá duy nhất áp cho mọi cơ sở.

Do đó:

price lookup phải gắn với facility + approval + date.


28. Ma trận nguy cơ chính

Dấu hiệuPhân loại ban đầu
MA_DICH_VU sai cấu trúc/không resolve đượcERROR_TECH / WARN_REVIEW
dịch vụ không tìm thấy trong danh mục có hiệu lực của cơ sởWARN_REVIEW
chưa có quyết định phê duyệt DVKT trong dữ liệuINFO_EVIDENCE
xác định dịch vụ ngoài phạm vi cơ sở và không có exceptionxem xét PAYMENT_CONDITION
giá XML khác giá đã resolve theo quyết định áp dụngERROR_TECH / nguy cơ tài chính
tỷ lệ dịch vụ/BHYT không đúng rule áp dụngPAYMENT_CONDITION khi căn cứ đủ
VTYT không resolve được sản phẩmWARN_REVIEW
VTYT nằm trong giá nhưng bị tính riêngnguy cơ cao, xem xét PAYMENT_CONDITION
VTYT phẫu thuật/thủ thuật không gắn được DVKT nguồnWARN_REVIEW / INFO_EVIDENCE
VTYT không thuộc PTTT và MA_DICH_VU rỗngcó thể hoàn toàn hợp lệ
số lượng VTYT vượt dữ liệu mua sắm nhưng chưa xét tồn/điều chuyểnWARN_REVIEW
MA_MAY không resolve đượcINFO_EVIDENCE / WARN_REVIEW
dịch vụ cần máy nhưng máy ngoài thời gian đủ điều kiệnnguy cơ cao
dịch vụ không cần máy nhưng MA_MAY rỗnghợp lệ
không đủ dữ liệu chứng minh máy phù hợp kỹ thuậtINFO_EVIDENCE

29. Đây là nhóm nên kiểm soát ở nhiều điểm trong workflow

Khi chỉ định

Kiểm tra:

  • DVKT có thuộc phạm vi/danh mục;
  • có payment condition;
  • có yêu cầu về khoa, nhân lực, máy.

Khi thực hiện

Kiểm tra:

  • người thực hiện;
  • máy;
  • thời điểm;
  • kết quả;
  • vật tư thực sử dụng.

Khi ghi nhận vật tư

Kiểm tra:

  • VTYT có thuộc khoản thanh toán riêng không;
  • liên kết DVKT;
  • số lượng;
  • tái sử dụng;
  • nguồn mua.

Khi viện phí

Kiểm tra:

  • giá;
  • tỷ lệ;
  • trần;
  • bundled versus separately payable.

Trước gửi XML

Reconcile toàn bộ:

service ↔ supply ↔ equipment ↔ cost.


30. Kiến trúc Dr5-XML

Không tạo các bảng mới như:

  • dr5_service;
  • dr5_supply;
  • dr5_equipment;
  • dr5_service_supply_relation;
  • dr5_service_equipment.

Tiếp tục dùng sáu catalog chuẩn.

dr5_catalog_binding

Resolve:

  • dịch vụ;
  • VTYT;
  • máy;
  • giá;
  • version danh mục.

dr5_xml_relation

Đặc biệt sử dụng:

  • SERVICE_SUPPLY_LINK;
  • SERVICE_EQUIPMENT_LINK;
  • PROVIDER_CONTEXT;
  • SERVICE_DEPARTMENT_COMPATIBILITY;
  • PERFORMER_CONTEXT;
  • TEMPORAL_RELATION;
  • ARITHMETIC_EQUALITY;
  • SUM_COMPONENTS.

dr5_payment_condition

Mô hình hóa:

  • tỷ lệ;
  • trần;
  • bundled/separate payment;
  • điều kiện chuyên môn;
  • exception.

dr5_legal_basis

Lưu:

  • văn bản danh mục DVKT;
  • văn bản VTYT;
  • quyết định giá;
  • thời điểm hiệu lực;
  • chuỗi sửa đổi.

31. Generic implementations

Nhóm này có thể tái sử dụng:

  • catalog_membership;
  • catalog_effective_period;
  • service_payment_condition;
  • price_match;
  • ratio_constraint;
  • service_supply_link;
  • service_equipment_link;
  • bundled_cost_constraint;
  • quantity_reconciliation;
  • reusable_supply_constraint;
  • equipment_effective_period;
  • conditional_reference.

Không nên viết các hàm:

check_CT_machine()
check_stent_payment()
check_supply_X_for_service_Y().

Thông tin cụ thể phải nằm trong catalog và payment condition.


Kết luận

Nguy cơ từ dịch vụ, vật tư và thiết bị không thể được kiểm tra bằng ba câu hỏi riêng:

“Mã dịch vụ đúng không?”
“Mã vật tư đúng không?”
“Có mã máy không?”

Phải tái dựng một chuỗi nghiệp vụ:

dịch vụ nào
→ cơ sở có được thực hiện không
→ được thực hiện trong context nào
→ dùng thiết bị nào
→ thiết bị có đủ điều kiện tại thời điểm đó không
→ sử dụng vật tư gì
→ vật tư có được tính riêng không
→ số lượng và giá nào được áp dụng
→ tỷ lệ/trần/điều kiện thanh toán nào có hiệu lực
→ chi phí cuối cùng được hình thành ra sao.

Tám nguyên tắc cần nhớ:

Mã dịch vụ đúng chưa chứng minh dịch vụ đủ điều kiện thanh toán.

VTYT có trong danh mục chưa chứng minh được phép tính riêng ngoài giá DVKT.

Vật tư dùng trong phẫu thuật/thủ thuật thanh toán riêng phải được kiểm tra quan hệ với chính dịch vụ sử dụng nó; nhưng không phải mọi VTYT đều bắt buộc có MA_DICH_VU.

Máy thực hiện DVKT và VTYT tính chi phí cho người bệnh là hai đối tượng khác nhau.

MA_MAY tồn tại chưa đủ; phải xét cơ sở, loại máy, thời gian đủ điều kiện và quan hệ với DVKT.

TYLE_TT_DV, TYLE_TT_BH, giá và trần thanh toán phải được resolve độc lập theo đúng quy định áp dụng.

Bundled cost và separately payable cost phải được mô hình hóa bằng relation/condition, không hard-code theo tên vật tư.

Thiếu dữ liệu chứng minh là INFO_EVIDENCE; chỉ khi xác định được điều kiện áp dụng và chứng minh không đáp ứng mới nâng thành PAYMENT_CONDITION.

Đối với Dr5-XML, Bài 5.5 là nhóm rule thể hiện rõ nhất lợi thế của kiến trúc generic relationship engine. Giá trị không nằm ở việc tạo hàng nghìn rule riêng cho từng mã DVKT hay vật tư, mà ở khả năng biểu diễn ổn định các quan hệ:

dịch vụ – cơ sở – khoa – người thực hiện – thiết bị – vật tư – giá – điều kiện thanh toán

bằng dr5_catalog_binding, dr5_xml_relation, dr5_payment_condition và dr5_legal_basis. Khi danh mục, giá hoặc chính sách thay đổi, hệ thống chủ yếu cập nhật dữ liệu kiểm tra thay vì phải viết lại logic chương trình.