Sau khi kết thúc các bước giám định, cơ sở khám chữa bệnh không chỉ nhận một con số “được thanh toán” hoặc “bị xuất toán”.
Thông tư 12/2026/TT-BTC thiết kế ba tài liệu có chức năng khác nhau:
- Mẫu 03/BH – Biên bản giám định chi phí KCB BHYT;
- Mẫu 05/BH – Thông báo kết quả giám định chi phí KCB BHYT;
- Mẫu 06/BH – Biên bản quyết toán, thanh toán chi phí KCB BHYT.
Ba tài liệu này có liên hệ nhưng không đồng nghĩa.
Có thể hiểu khái quát:
Mẫu 03/BH trả lời: Hai bên đã giám định những gì, kết luận và ý kiến của mỗi bên ra sao?
Mẫu 05/BH trả lời: Sau giám định, bao nhiêu chi phí được tổng hợp vào quyết toán, bao nhiêu bị từ chối, bao nhiêu còn chưa quyết toán?
Mẫu 06/BH trả lời: Trên cơ sở kết quả giám định và nguồn kinh phí, số nào được quyết toán, số nào chưa quyết toán, số nào vượt dự kiến chi, phải thanh toán, hoàn trả hoặc thu hồi?
Nếu chỉ nhìn một trong ba văn bản, cơ sở rất dễ hiểu sai trạng thái thực sự của một khoản chi.
Nguyên tắc trung tâm của Bài 6.6 là:
Phải đọc Biên bản giám định để hiểu nội dung và căn cứ; đọc Thông báo kết quả giám định để hiểu kết quả định lượng; và đọc Biên bản quyết toán để xác định tác động tài chính cuối kỳ.
1. Ba văn bản nằm ở ba vị trí khác nhau trong quy trình
Điều 12 quy định trong 03 ngày làm việc kể từ ngày kết thúc giám định chi phí KCB BHYT trong quý, cơ quan BHXH lập Biên bản giám định và gửi cơ sở qua Cổng tiếp nhận dữ liệu.
Trong 02 ngày làm việc kể từ khi nhận Biên bản, cơ sở ký và gửi lại. Nếu không thống nhất với nội dung từ chối thanh toán, cơ sở được ghi rõ:
- căn cứ pháp lý đề nghị thanh toán;
- hoặc ý kiến đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết.
Cơ quan BHXH sau đó gửi Thông báo kết quả giám định Mẫu 05/BH trong 05 ngày làm việc kể từ ngày gửi Biên bản giám định.
Điều 14 quy định Biên bản quyết toán Mẫu 06/BH được gửi cùng thời điểm với Thông báo kết quả giám định.
Như vậy về trình tự:
**Biên bản giám định
→ Thông báo kết quả giám định
- Biên bản quyết toán.**
2. Mẫu 03/BH là tài liệu cần đọc đầu tiên
Mẫu 03/BH không chỉ ghi một con số bị từ chối.
Nó ghi nhận toàn bộ bức tranh của kỳ giám định, bao gồm:
- hồ sơ đã được Cổng tiếp nhận;
- số tiền đề nghị thanh toán;
- hồ sơ đã điều chỉnh;
- số tiền sau điều chỉnh;
- hồ sơ Cổng không tiếp nhận;
- các thay đổi trong thời gian thực hiện hợp đồng;
- nội dung và kết quả giám định;
- rà soát chi phí tăng cao;
- hồ sơ, tài liệu, dữ liệu đã sử dụng;
- ý kiến của BHXH;
- ý kiến của cơ sở KCB.
Do đó Mẫu 03/BH là:
narrative and evidence record của quá trình giám định.
3. Phải đọc phần “Hồ sơ bên B đề nghị thanh toán” trước
Phần đầu của Mẫu 03/BH ghi:
- số hồ sơ đã được Cổng tiếp nhận;
- số tiền đề nghị thanh toán;
- trong đó số hồ sơ đã điều chỉnh;
- số tiền đề nghị sau điều chỉnh;
- số hồ sơ Cổng không tiếp nhận;
- số tiền tương ứng.
Đây là bước kiểm tra đầu tiên vì:
không thể đối chiếu kết quả giám định nếu mẫu số hồ sơ và số tiền đầu vào đã không khớp dữ liệu nội bộ của bệnh viện.
Dr5 nên đối chiếu:
submission archive
↔ Mẫu 03/BH.
Nếu hai bên khác nhau:
cần xác định mismatch trước khi đi sâu vào lý do từ chối.
4. Phần “các thay đổi trong thời gian thực hiện hợp đồng” không được bỏ qua
Mẫu 03/BH yêu cầu ghi nhận các thay đổi như:
- danh mục;
- phạm vi hoạt động chuyên môn;
- quy mô giường bệnh;
- các điều kiện thực tế khác của cơ sở trong kỳ.
Điều này rất quan trọng vì một finding có thể phát sinh không phải do:
một dòng XML riêng lẻ sai,
mà do:
dữ liệu chi phí được tạo trong một giai đoạn cơ sở có thay đổi về danh mục, phạm vi hoặc điều kiện hoạt động.
Vì vậy cần đọc kết quả giám định trong đúng:
effective context của kỳ.
5. Mẫu 03/BH tách quan điểm của cơ sở và cơ quan BHXH
Đây là điểm đặc biệt có giá trị.
Phần của cơ sở KCB phải ghi:
- kết quả tự rà soát;
- chi phí tiếp tục đề nghị thanh toán;
- căn cứ pháp lý, lý do;
- chi phí không tiếp tục đề nghị;
- chi phí chưa thống nhất với BHXH;
- kiến nghị cấp có thẩm quyền xem xét khi có.
Phần của cơ quan BHXH ghi:
- kết quả giám định tự động;
- kết quả giám định chủ động;
- số hồ sơ;
- số tiền từ chối;
- căn cứ và lý do;
- các khoản còn chưa thống nhất.
Do đó:
Biên bản giám định không mặc nhiên có nghĩa mọi nội dung trong đó đã được hai bên thống nhất hoàn toàn.
6. “Chi phí chưa thống nhất” phải được giữ thành một trạng thái riêng
Nếu cơ sở:
không đồng ý với một nội dung từ chối
và có căn cứ đề nghị xem xét, khoản đó không nên bị hệ thống nội bộ lập tức chuyển thành:
FINAL_DENIED.
Nó cần trạng thái như:
DISPUTED
hoặc:
PENDING_AUTHORITY_REVIEW.
Điều này phù hợp với chính cấu trúc Mẫu 03/BH, trong đó cơ sở được ghi chi phí chưa thống nhất và căn cứ đề nghị cấp có thẩm quyền giải quyết.
7. Hồ sơ, tài liệu kèm theo Biên bản cũng là một phần của bằng chứng
Mẫu 03/BH yêu cầu liệt kê:
- các Biên bản làm việc;
- ngày, số biên bản;
- hồ sơ, tài liệu kèm theo;
- file dữ liệu được cung cấp;
- hình thức cung cấp;
- ngày cung cấp;
- thông tin người gửi và người nhận.
Đây chính là:
evidence provenance.
Nếu sau này phát sinh tranh luận, phải có khả năng xác định:
tài liệu nào đã được đưa vào quá trình giám định tại thời điểm đó.
Không nên dựa trên thư mục hiện tại của bệnh viện vì tài liệu có thể đã được bổ sung sau.
8. Ý kiến của cơ sở trong Mẫu 03/BH là phần phải đọc kỹ trước khi ký
Mẫu có riêng:
Ý kiến của cơ quan BHXH
và:
Ý kiến của cơ sở KCB.
Nếu cơ sở không thống nhất nhưng phần ý kiến để trống hoặc ghi quá chung chung:
khả năng truy vết quan điểm của cơ sở về sau sẽ rất kém.
Một ý kiến tốt nên chỉ rõ:
khoản nào → số tiền nào → không thống nhất lý do nào → căn cứ nào → đề nghị xử lý gì.
Đây là nội dung sẽ được trình bày sâu hơn ở Bài 6.7.
9. Ký Biên bản không nên bị hiểu đơn giản là “đồng ý toàn bộ”
Điều 12 quy định rõ:
trường hợp cơ sở không thống nhất với nội dung từ chối thanh toán, cơ sở ghi căn cứ pháp lý đề nghị thanh toán hoặc đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét ngay trong Biên bản, sau đó ký và gửi lại.
Do đó khi quản lý nội bộ cần phân biệt:
SIGNED_AND_AGREED
và:
SIGNED_WITH_RESERVATION / DISPUTED_ITEMS.
Không nên chỉ có:
signed = yes/no.
10. Mẫu 05/BH là bản lượng hóa kết quả giám định
Nếu Mẫu 03/BH thiên về:
nội dung, căn cứ và ý kiến,
thì Mẫu 05/BH tập trung vào:
số lượt và số tiền sau giám định.
Hướng dẫn Mẫu 05/BH xác định mục đích là:
thông báo kết quả giám định chi phí đề nghị thanh toán BHYT phát sinh tại các cơ sở có tên trong hợp đồng.
Mẫu được lập:
hằng quý.
11. Mẫu 05/BH có hai phần phải đọc tách biệt
Phần A — Tổng hợp theo đề nghị của cơ sở KCB
Phản ánh:
- số lượt KCB;
- chi phí KCB BHYT;
- số tiền đề nghị quỹ BHYT thanh toán
theo dữ liệu cơ sở đã lập.
Có thể hiểu đây là:
claim baseline.
Phần B — Hồ sơ điều chỉnh chi phí sau giám định
Phản ánh các hồ sơ người bệnh có khoản chi bị tác động sau giám định.
Đây là phần cần dùng để xác định:
claim đã biến đổi thế nào sau adjudication.
12. Phần B Mẫu 05/BH có công thức rất quan trọng
Đối với từng hồ sơ:
Cột 1
Chi phí cơ sở đề nghị quỹ BHYT thanh toán.
Cột 2
Chi phí tổng hợp vào quyết toán.
Cột 3
Chi phí từ chối quyết toán.
Cột 4
Số tiền từ chối qua giám định tự động.
Cột 5
Số tiền từ chối qua giám định chủ động.
Cột 6
Chi phí chưa quyết toán do còn vướng mắc thuộc trường hợp quy định hiện hành chưa xác định được nội dung chi thuộc phạm vi quỹ BHYT thanh toán và cơ sở đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét.
Và:
Cột 2 = Cột 1 − Cột 3 − Cột 6.
Đây là một trong những công thức quan trọng nhất của Chương 6.
13. “Từ chối” và “chưa quyết toán” hoàn toàn khác nhau
Mẫu 05/BH cố ý tách:
Cột 3 — chi phí từ chối
khỏi:
Cột 6 — chi phí chưa quyết toán.
Cột 6 được dùng cho khoản còn vướng mắc và đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét; hướng dẫn còn nêu rõ không ghi vào đây các chi phí đã xác định không đủ điều kiện thanh toán theo pháp luật.
Do đó:
UNRESOLVED ≠ DENIED.
Đây là một distinction rất quan trọng cho phần mềm quản lý.
14. Không được gọi toàn bộ Cột 6 là “xuất toán”
Nếu một khoản:
chưa quyết toán do còn vướng mắc,
thì về nghiệp vụ nó đang:
pending resolution.
Nếu bệnh viện cộng luôn Cột 6 vào:
“tổng xuất toán”,
sẽ làm sai:
- báo cáo quản trị;
- tỷ lệ xuất toán;
- đánh giá khoa/phòng;
- hiệu quả giải trình.
Cần ít nhất tách:
DENIED_AMOUNT
và:
UNRESOLVED_AMOUNT.
15. Mẫu 05/BH còn tách nguồn của khoản từ chối
Cột 4 phản ánh:
từ chối qua giám định tự động.
Cột 5 phản ánh:
từ chối qua giám định chủ động.
Đây là dữ liệu quản trị rất có giá trị.
Bệnh viện có thể phân tích:
Từ chối tự động cao
→ cần cải thiện:
- dữ liệu;
- danh mục;
- pre-adjudication;
- rules.
Từ chối chủ động cao
→ có thể cần cải thiện:
- hồ sơ bệnh án;
- evidence;
- điều kiện thực tế;
- thực hành chuyên môn;
- giải trình.
16. MA_LK trong Mẫu 05 cho phép truy về hồ sơ cụ thể
Mẫu 05/BH ghi MA_LK của Bảng kê chi tiết có chi phí từ chối thanh toán.
Do đó không nên quản lý kết quả Mẫu 05 chỉ ở cấp:
tổng quý.
Mỗi khoản phải có thể truy:
Mẫu 05 row
→ MA_LK
→ claim version
→ Mẫu 09/BH
→ evidence
→ finding
→ Biên bản giám định.
17. Mẫu 05/BH không phải Biên bản quyết toán
Mẫu 05 cho biết:
sau giám định, chi phí nào được tổng hợp vào quyết toán.
Nhưng:
được tổng hợp vào quyết toán
chưa hoàn toàn đồng nghĩa:
đã được quyết toán và phải thanh toán ngay.
Đây là lý do phải đọc tiếp Mẫu 06/BH.
18. Mẫu 06/BH là lớp tài chính của quá trình
Hướng dẫn Mẫu 06 xác định mục đích:
xác định chi phí KCB quyết toán, thanh toán giữa cơ quan BHXH và cơ sở KCB.
Mẫu gồm năm phần:
- A — Kinh phí;
- B — Chi phí KCB;
- C — Quyết toán chi phí KCB;
- D — Chi phí vượt dự kiến chi;
- E — Thanh toán chi KCB.
Đây là một cấu trúc rộng hơn rất nhiều so với “số được BHYT trả”.
19. Phần B Mẫu 06 phải đọc trước khi nhìn số thanh toán
Trong kỳ, Mẫu 06 tách:
Mã số 15— chi phí tổng hợp quyết toán;
Mã số 16— chi phí từ chối thanh toán;
Mã số 17— chi phí chưa quyết toán.
Và:
Mã số 14 = Mã số 15 + Mã số 16 + Mã số 17.
Điều này tiếp tục duy trì ba trạng thái:
được tổng hợp
/ bị từ chối
/ chưa quyết toán.
Không được nhập ba trạng thái thành hai nhóm:
“được” và “mất”.
20. Mẫu 06 còn có điều chỉnh của các kỳ trước
Mã số 18 phản ánh:
phát sinh kỳ trước.
Trong đó:
- Mã số 19 — điều chỉnh tăng;
- Mã số 20 — điều chỉnh giảm.
Điều này có nghĩa:
kết quả của một quý trước vẫn có thể tác động đến quyết toán quý hiện tại.
Ví dụ một khoản:
chưa quyết toán quý trước
sau này được cấp thẩm quyền xác định đủ điều kiện,
có thể đi vào:
điều chỉnh tăng của kỳ sau.
Do đó kết quả cuối cùng phải quản lý:
longitudinally, không chỉ theo từng quý cô lập.
21. “Tổng hợp vào quyết toán” khác với “được quyết toán”
Đây là distinction rất dễ bỏ sót.
Mẫu 06 có:
Mã số 21
Tổng hợp vào quyết toán trong kỳ.
Mã số 23
Quyết toán số chi trong năm.
Mã số 27
Chi phí vượt dự kiến chi.
Hướng dẫn xác định:
Mã số 27 = Mã số 21 - Mã số 23.
Như vậy một khoản có thể:
đủ để tổng hợp vào quyết toán
nhưng:
chưa được quyết toán toàn bộ trong kỳ do vượt phạm vi dự kiến chi được sử dụng.
Không được gọi phần chênh lệch này là:
“xuất toán chuyên môn”.
22. Chi phí vượt dự kiến chi cũng không phải chi phí bị từ chối
Mẫu 06 định nghĩa Mã số 27 là:
số chi đã tổng hợp nhưng chưa quyết toán do vượt số dự kiến chi cơ sở còn được sử dụng.
Do đó phải phân biệt:
DENIED
với:
OVER_PROJECTED_EXPENDITURE / NOT_YET_SETTLED_FOR_BUDGET_REASON.
Nếu bệnh viện gộp hai khoản này thành:
“BHYT không thanh toán”
thì sẽ hiểu sai nguyên nhân.
23. Chi năm trước được quyết toán bổ sung cũng có vị trí riêng
Mẫu 06 có:
- Mã số 24 — quyết toán số chi năm trước;
- Mã số 25 — chi vướng mắc năm trước được quyết toán;
- Mã số 26 — chi vượt dự kiến chi năm trước được quyết toán.
Điều này chứng minh một nguyên tắc quan trọng:
một khoản chưa được quyết toán ở kỳ trước chưa chắc đã mất vĩnh viễn.
Nếu sau đó được giải quyết theo đúng thẩm quyền:
nó có thể được quyết toán bổ sung.
24. Phần E mới cho biết dòng tiền thanh toán
Mẫu 06 tiếp tục theo dõi:
- số đã tạm ứng;
- số đã thanh toán;
- số phải hoàn trả;
- số phải thanh toán;
- kinh phí còn dư;
- kinh phí còn phải thanh toán.
Trong đó:
Mã số 41 — Số phải thanh toán = Mã số 22 − Mã số 40.
Do đó:
amount_settled
và:
cash_still_payable
là hai chỉ tiêu khác nhau.
25. Tạm ứng phải nộp lại cũng khác với thu hồi chi phí
Mẫu 06 có riêng:
Mục II
Kinh phí tạm ứng phải nộp sau quyết toán.
và:
Mục III
Kinh phí thu hồi vào quỹ BHYT.
Hai nhóm này khác bản chất.
Một khoản:
tạm ứng lớn hơn quyết toán
có thể tạo nghĩa vụ hoàn trả phần tạm ứng dư.
Trong khi:
thu hồi vào quỹ BHYT
liên quan các khoản tiền phải thu hồi theo quy định tương ứng.
Không nên dùng chung một nhãn:
RECOVERY.
26. Mẫu 06 có hẳn một dòng riêng về thu hồi theo Điều 52 Nghị định 188
Hướng dẫn Mẫu 06 xác định:
Mã số 51 — Kinh phí thu hồi vào quỹ BHYT
phản ánh kinh phí kỳ trước phải thu hồi theo Điều 52 Nghị định 188/2025/NĐ-CP.
Các dòng tiếp theo theo dõi:
- số phải thu hồi kỳ trước;
- số phải nộp trong kỳ;
- số đã nộp;
- số phải thu hồi chuyển kỳ sau.
Như vậy:
thu hồi là một lifecycle tài chính riêng.
Bài 6.8 sẽ phân tích sâu hơn.
27. Cơ sở có quyền ghi ý kiến trên Biên bản quyết toán
Điều 14 quy định:
nếu cơ sở có ý kiến, cơ sở ghi nhận nội dung trên Biên bản quyết toán, ký số và gửi BHXH.
Sau đó BHXH ký số và gửi lại trong 01 ngày làm việc kể từ ngày nhận Biên bản từ cơ sở.
Do đó:
nhận Mẫu 06 không có nghĩa chỉ việc ký không kiểm tra.
Cần đối chiếu:
Mẫu 03 → Mẫu 05 → Mẫu 06
trước khi ký.
28. Thời hạn của cơ sở với Mẫu 06 là 02 ngày làm việc
Trong 02 ngày làm việc kể từ ngày nhận Biên bản quyết toán, cơ sở phải:
- gửi Biên bản đã ký;
- gửi hóa đơn điện tử khớp số được quyết toán;
- hoàn trả kinh phí tạm ứng lớn hơn kinh phí quyết toán nếu có.
Đây là một deadline khác với:
- 02 ngày Điều 9;
- 03 ngày Điều 10;
- 02 ngày phản hồi Mẫu 03.
Hệ thống phải tính deadline theo:
document/event type.
29. Hóa đơn phải khớp số được quyết toán, không phải số ban đầu đề nghị
Điều 14 quy định hóa đơn điện tử phải:
khớp đúng số chi KCB được quyết toán trên Biên bản quyết toán.
Do đó không nên xuất hóa đơn cuối kỳ theo:
số Mẫu 01 ban đầu
nếu kết quả quyết toán đã thay đổi.
Nếu số quyết toán trong năm thay đổi so với hóa đơn đã xuất, khoản 6 Điều 14 quy định lập hóa đơn điện tử mới đối với số chênh lệch theo quy định về hóa đơn, chứng từ.
30. Sau Biên bản quyết toán còn bước thanh toán
Điều 15 quy định trong 03 ngày làm việc kể từ khi nhận Biên bản quyết toán đã ký và hóa đơn điện tử, cơ quan BHXH hoàn thành thanh toán với cơ sở.
Vì vậy:
Mẫu 06 đã ký
và:
tiền đã thực sự được chuyển
vẫn là hai trạng thái khác nhau.
Hệ thống nên theo dõi:
SETTLED → INVOICED → PAYMENT_DUE → PAID.
31. Kết quả giải quyết vướng mắc có thể quay lại kỳ quyết toán sau
Điều 15 còn quy định khi cơ sở được cấp có thẩm quyền thông báo kết quả giải quyết vướng mắc, BHXH thanh toán số được phê duyệt vào kỳ quyết toán gần nhất.
Do đó một khoản ở Mẫu 05:
chưa quyết toán
có thể về sau chuyển thành:
được quyết toán bổ sung.
Không nên đóng case khi:
quý hiện tại kết thúc.
32. Ma trận đọc ba biểu mẫu
| Nội dung | Mẫu 03/BH | Mẫu 05/BH | Mẫu 06/BH |
|---|---|---|---|
| Quá trình giám định | Có | Không phải trọng tâm | Không |
| Hồ sơ/tài liệu đã sử dụng | Có | Không | Không |
| Ý kiến cơ sở | Có | Không phải nội dung chính | Có |
| Căn cứ/lý do từ chối | Có | thể hiện kết quả định lượng | phản ánh số tổng |
| Từ chối tự động/chủ động | mô tả | tách số tiền | tổng hợp vào chỉ tiêu từ chối |
| Chi phí chưa thống nhất/vướng mắc | Có | chi phí chưa quyết toán | chi phí chưa quyết toán |
| Số được tổng hợp vào quyết toán | có thể mô tả | Có | Có |
| Số được quyết toán | Không phải mục tiêu chính | Không phải kết quả cuối tài chính | Có |
| Vượt dự kiến chi | rà soát/cảnh báo liên quan | không phải trọng tâm | Có |
| Tạm ứng/thanh toán | Không | Không | Có |
| Hoàn trả/thu hồi | Không phải trọng tâm | Không | Có |
33. Trình tự đọc thực hành nên là Mẫu 03 → Mẫu 05 → Mẫu 06
Bước 1 — Mẫu 03
Hỏi:
Hai bên đã làm việc về vấn đề gì?
Những khoản nào cơ sở đã chấp nhận điều chỉnh?
Những khoản nào còn không thống nhất?
Căn cứ và tài liệu nào đã được sử dụng?
Bước 2 — Mẫu 05
Hỏi:
Kết quả đó đã chuyển thành số tiền như thế nào?
Bao nhiêu bị từ chối?
Bao nhiêu do tự động?
Bao nhiêu do chủ động?
Bao nhiêu còn chưa quyết toán?
Bước 3 — Mẫu 06
Hỏi:
Bao nhiêu được tổng hợp vào quyết toán?
Bao nhiêu thực sự được quyết toán trong kỳ?
Có chi phí vượt dự kiến chi không?
Có điều chỉnh kỳ trước không?
Có phải hoàn trả/tạm ứng dư/thu hồi không?
Cuối cùng số phải thanh toán là bao nhiêu?
34. Không được lấy một con số duy nhất làm “tổng xuất toán”
Một báo cáo quản trị tốt nên tách ít nhất:
chi phí cơ sở đề nghị;
chi phí từ chối;
chi phí chưa quyết toán/vướng mắc;
chi phí vượt dự kiến chi;
chi phí được quyết toán;
chi phí được quyết toán bổ sung kỳ sau;
kinh phí thu hồi sau thanh toán.
Nếu tất cả bị cộng vào:
“xuất toán”,
bệnh viện sẽ không biết vấn đề thực sự nằm ở đâu.
35. Cần đặc biệt tránh nhầm “chưa quyết toán” với “không đủ điều kiện”
Mẫu 05 mô tả Cột 6 là khoản:
chưa quyết toán do có vướng mắc mà quy định hiện hành chưa xác định được nội dung thuộc phạm vi quỹ thanh toán và cơ sở đề nghị cấp có thẩm quyền xem xét;
đồng thời nhấn mạnh:
không đưa vào đây các khoản đã xác định không đủ điều kiện thanh toán.
Như vậy đây là hai state khác nhau về bản chất:
DENIED
và:
UNRESOLVED.
Đối với Dr5, distinction này phải được bảo tồn tuyệt đối.
36. Cũng không được nhầm “vượt dự kiến chi” với “không hợp lệ”
Mã số 27 Mẫu 06 phản ánh:
chi phí đã tổng hợp nhưng chưa quyết toán vì vượt dự kiến chi còn được sử dụng.
Do đó nó khác:
chi phí từ chối thanh toán do sai quy định.
Một khoản có thể:
đúng về điều kiện thanh toán nhưng chưa được quyết toán trong kỳ vì vấn đề dự kiến chi.
Đây là một distinction tài chính rất quan trọng.
37. Dr5 nên quản lý kết quả theo nhiều dimension
Không nên có duy nhất:
payment_status.
Một khoản có thể cần các chiều:
Adjudication status
- accepted;
- denied;
- unresolved/disputed.
Settlement status
- aggregated;
- settled;
- pending due to projected expenditure.
Cash status
- unpaid;
- paid;
- over-advanced;
- refund due.
Recovery status
- no recovery;
- recovery pending;
- recovered.
Như vậy mới phản ánh đúng vòng đời.
38. Cần có reconciliation giữa ba tài liệu
Dr5 có thể kiểm tra:
Mẫu 03 số tiền sau rà soát
↔
Mẫu 05 chi phí đề nghị / từ chối / chưa quyết toán
↔
Mẫu 06 mã số 15 / 16 / 17.
Nếu số liệu không khớp:
tạo reconciliation finding.
Tương tự:
Mẫu 05 khoản chưa quyết toán
phải có khả năng trace tới:
case/vướng mắc cụ thể.
Không nên tồn tại một “cục tiền chưa quyết toán” không biết thuộc những hồ sơ nào.
39. Mỗi khoản chưa thống nhất cần có case riêng
Một dispute case nên lưu:
MA_LK;- khoản chi;
- số tiền;
- reason;
- BHXH legal basis;
- facility position;
- facility legal basis;
- evidence;
- Mẫu 09 status;
- Mẫu 03 reference;
- Mẫu 05 outcome;
- Mẫu 06 impact;
- kết quả cấp có thẩm quyền;
- kỳ được quyết toán bổ sung nếu có.
Như vậy từ một con số trong quý có thể truy về:
từng khoản cụ thể.
40. Đây là nơi Dr5 cần “financial lifecycle ledger”
Đối với mỗi khoản chi, có thể hình dung:
CLAIMED
→ ADJUSTED
→ ADJUDICATED
→ ACCEPTED / DENIED / UNRESOLVED
→ AGGREGATED_FOR_SETTLEMENT
→ SETTLED / OVER_PROJECTED_PENDING
→ PAID
và khi cần:
RECOVERY_REQUIRED → RECOVERED.
Đây là mô hình quản trị nội bộ.
Nó không thay thế các thuật ngữ pháp lý của Mẫu 03/05/06, nhưng giúp giữ đúng bản chất từng trạng thái.
41. Giao diện cho lãnh đạo không nên chỉ có “Tỷ lệ xuất toán”
Một dashboard tốt hơn nên có:
- Tổng đề nghị;
- Tổng điều chỉnh do cơ sở tự xác định;
- Từ chối tự động;
- Từ chối chủ động;
- Chưa quyết toán/vướng mắc;
- Tổng hợp vào quyết toán;
- Được quyết toán;
- Vượt dự kiến chi chưa quyết toán;
- Được quyết toán bổ sung từ kỳ trước;
- Thu hồi sau thanh toán.
Nhờ đó lãnh đạo có thể biết:
vấn đề nằm ở chất lượng dữ liệu, bằng chứng, chuyên môn, cơ chế dự kiến chi hay thu hồi hậu kiểm.
Kết luận
Ba tài liệu cuối kỳ phải được đọc như một chuỗi:
Mẫu 03/BH — hiểu quá trình, căn cứ và nội dung còn thống nhất/chưa thống nhất
→ Mẫu 05/BH — lượng hóa kết quả giám định
→ Mẫu 06/BH — xác định quyết toán, thanh toán và các nghĩa vụ tài chính liên quan.
Mười nguyên tắc cần nhớ:
Biên bản giám định không chỉ ghi số tiền từ chối; nó ghi cả quá trình rà soát, tài liệu và ý kiến của hai bên.
Ký Biên bản giám định không mặc nhiên có nghĩa cơ sở đồng ý mọi khoản từ chối; nếu không thống nhất, phải ghi rõ căn cứ và đề nghị xử lý trong Biên bản theo Điều 12.
Mẫu 05/BH tách rõ chi phí từ chối và chi phí chưa quyết toán.
Chi phí chưa quyết toán do vướng mắc không được coi là chi phí đã xác định không đủ điều kiện thanh toán.
Mẫu 05/BH còn tách số tiền từ chối qua giám định tự động và giám định chủ động.
“Tổng hợp vào quyết toán” không đồng nghĩa “đã được quyết toán”.
Chi phí vượt dự kiến chi ở Mẫu 06 khác với chi phí bị từ chối thanh toán.
Tạm ứng phải hoàn trả và kinh phí thu hồi vào quỹ BHYT là hai nhóm tài chính khác nhau.
Sau khi nhận Mẫu 06, cơ sở có 02 ngày làm việc để ký, gửi Biên bản và hóa đơn điện tử phù hợp; nếu có ý kiến phải ghi nhận ngay trên Biên bản.
Một khoản chưa quyết toán ở kỳ hiện tại có thể được giải quyết và quyết toán bổ sung ở kỳ sau; vì vậy phải quản lý case theo toàn bộ vòng đời, không đóng hồ sơ chỉ vì quý đã kết thúc.
Đối với Dr5-XML, Bài 6.6 đánh dấu bước chuyển từ quản lý finding sang quản lý kết quả tài chính của finding.
Hệ thống lý tưởng phải trả lời được cho từng khoản:
ban đầu đề nghị bao nhiêu
→ đã điều chỉnh bao nhiêu
→ BHXH từ chối bao nhiêu
→ cơ sở còn tranh luận bao nhiêu
→ bao nhiêu được tổng hợp vào quyết toán
→ bao nhiêu thực sự được quyết toán
→ bao nhiêu chưa quyết toán vì vượt dự kiến chi
→ đã thanh toán bao nhiêu
→ có phát sinh hoàn trả hoặc thu hồi hay không.
Khi chuỗi này được quản lý đầy đủ, bệnh viện mới có thể đo chính xác xuất toán thực sự, phân biệt nó với vướng mắc chưa giải quyết, chi vượt dự kiến, điều chỉnh kỳ trước và thu hồi sau thanh toán, từ đó đánh giá đúng hiệu quả quản lý BHYT và hiệu quả của hệ thống tiền giám định.
- Đăng nhập để gửi ý kiến