Website được thiết kế tối ưu cho thành viên chính thức. Hãy Đăng nhập hoặc Đăng ký để truy cập đầy đủ nội dung và chức năng. Nội dung bạn cần không thấy trên website, có thể do bạn chưa đăng nhập. Nếu là thành viên của website, bạn cũng có thể yêu cầu trong nhóm Zalo "BHYT" các nội dung bạn quan tâm.

Bài 2.5. Danh mục bộ phận chuyên môn khám chữa bệnh BHYT — Mẫu 01/DM: cấu trúc và đối chiếu với XML

XML

Mẫu 01/DM tại Phụ lục II Thông tư 12/2026/TT-BTC là Danh mục bộ phận chuyên môn khám bệnh, chữa bệnh bảo hiểm y tế của từng cơ sở KBCB.

Nếu danh mục dùng chung trả lời câu hỏi:

“Mã khoa/mã khám nào được Bộ Y tế quy định?”

thì Mẫu 01/DM trả lời câu hỏi cụ thể hơn:

“Cơ sở KBCB này thực tế có những bộ phận chuyên môn nào, sử dụng mã nào, có bao nhiêu bàn khám, bao nhiêu giường, và thông tin đó được áp dụng trong khoảng thời gian nào?”

Vì vậy Mẫu 01/DM là một trong những nguồn quan trọng nhất để đối chiếu với các trường MA_KHOA trong XML1, XML2, XML3 và với dữ liệu giường, nhân lực, dịch vụ của bệnh viện.

Điểm cần nhớ:

Mẫu 01/DM không phải danh mục mã khoa quốc gia; nó là danh mục bộ phận chuyên môn của từng cơ sở KBCB, được mã hóa theo danh mục dùng chung.


1. Cấu trúc Mẫu 01/DM

Mẫu 01/DM có 11 trường:

STTTrườngKiểu / kích thướcÝ nghĩa
1STTSố / 3Số thứ tự
2MA_KHOAChuỗi / 50Mã khám bệnh hoặc mã khoa
3TEN_KHOAChuỗi / nTên bàn khám/khoa
4BAN_KHAMSố / 3Số lượng bàn khám
5GIUONG_PDSố / 5Số giường được phê duyệt
6GIUONG_TKSố / 5Tổng số giường thực tế
7GIUONG_HSTCSố / 3Số giường hồi sức tích cực đủ điều kiện
8GIUONG_HSCCSố / 3Số giường hồi sức cấp cứu đủ điều kiện
9TU_NGAYChuỗi / 8Ngày bắt đầu áp dụng
10DEN_NGAYChuỗi / 8Ngày ngừng áp dụng
11MA_CSKCBChuỗi / 5Mã cơ sở KBCB

Mẫu này vừa mô tả cơ cấu tổ chức, vừa mô tả quy mô hoạt động, vừa có khoảng hiệu lực theo thời gian.


2. MA_KHOA trong Mẫu 01/DM không chỉ là “mã khoa”

Tên field là MA_KHOA, nhưng Mẫu 01/DM cho phép nhiều loại mã tùy bộ phận.

Bàn khám ngoại trú

Ghi theo mã khám bệnh trong danh mục dùng chung.

Khoa lâm sàng, cận lâm sàng, dược, dinh dưỡng, chống nhiễm khuẩn

Ghi theo mã khoa.

Khoa gồm nhiều chuyên khoa

Mã được ghép bằng:

K + phần số của các mã khoa

Ví dụ Mẫu 01/DM nêu:

Khoa Nội tiết – Dị ứng → K0809

Đơn nguyên thuộc khoa

Ghi:

mã khoa + .D + phần số của mã khoa tương ứng với đơn nguyên

Ví dụ:

K02.D35

cho Đơn nguyên Thận nhân tạo thuộc Khoa Hồi sức cấp cứu.

Do đó một rule chỉ chấp nhận:

K + hai chữ số

sẽ sai.


3. TEN_KHOA phải khớp với bản chất của mã

Mẫu 01/DM phân biệt cách ghi TEN_KHOA.

Đối với bàn khám ngoại trú, ghi tên chuyên khoa tương ứng với mã bàn khám trong danh mục dùng chung.

Đối với khoa lâm sàng, cận lâm sàng, dược, dinh dưỡng, chống nhiễm khuẩn, tên phải theo quyết định được cấp có thẩm quyền phê duyệt.

Điều này tạo ra hai lớp đối chiếu:

MA_KHOA ↔ danh mục dùng chung

và:

TEN_KHOA ↔ hồ sơ tổ chức/phê duyệt của bệnh viện.

Không nên chỉ kiểm tra tên bằng cách so chuỗi với danh mục quốc gia.

Một bệnh viện có thể có tên tổ chức cụ thể khác đôi chút nhưng vẫn ánh xạ về mã khoa chuẩn phù hợp, nếu có căn cứ về chức năng và quyết định tổ chức.


4. BAN_KHAM, GIUONG_PD và GIUONG_TK phản ánh ba khái niệm khác nhau

BAN_KHAM

Là số lượng bàn khám của từng chuyên khoa hoặc khoa lâm sàng.

Đây là thông tin quan trọng khi kiểm tra năng lực khám bệnh và tổ chức hoạt động thực tế.

GIUONG_PD

Là số giường nội trú tại từng bộ phận chuyên môn đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt tại thời điểm cấp giấy phép hoạt động hoặc tại văn bản điều chỉnh giấy phép khi thay đổi quy mô giường bệnh.

Mẫu cũng cho phép ghi số giường lưu đối với nhà hộ sinh, trạm y tế xã, phòng khám đa khoa theo quy định liên quan.

GIUONG_TK

Là tổng số giường bệnh thực tế tại từng khoa.

Do đó:

Giường được phê duyệt và giường thực tế không phải cùng một khái niệm.

Không nên tự đặt rule:

GIUONG_PD = GIUONG_TK

cho mọi khoa.


5. Giường HSTC và HSCC phải được kiểm tra riêng

Mẫu 01/DM có hai trường riêng:

  • GIUONG_HSTC;
  • GIUONG_HSCC.

Cả hai đều chỉ tính những giường đủ điều kiện theo quy định của Bộ Y tế.

Điều này rất quan trọng khi đối chiếu XML3.

Nếu cơ sở gửi nhiều ngày giường hồi sức tích cực nhưng Mẫu 01/DM không ghi nhận giường HSTC tương ứng hoặc số lượng bất thường, cần rà soát.

Tuy nhiên không được suy luận cơ học:

số lượt/ngày giường > số giường = sai.

Một giường có thể phục vụ nhiều người bệnh theo thời gian.

Kiểm tra đúng phải xét:

  • số giường đủ điều kiện;
  • thời gian sử dụng;
  • thời gian nằm thực tế;
  • giao cắt giữa các người bệnh;
  • loại giường;
  • khoa;
  • ngày hiệu lực của danh mục.

6. TU_NGAY và DEN_NGAY biến Mẫu 01/DM thành danh mục có phiên bản

TU_NGAY là ngày bắt đầu áp dụng.

Nếu danh mục được tạo sau khi ký hợp đồng lần đầu thì ghi ngày hợp đồng có hiệu lực.

Nếu cập nhật trong quá trình thực hiện hợp đồng thì ghi ngày gửi văn bản thông báo hoặc ngày cơ sở đề nghị áp dụng nếu ngày đề nghị muộn hơn.

DEN_NGAY chỉ ghi khi:

  • thay đổi bàn khám;
  • thay đổi giường bệnh;
  • khoa dừng hoạt động;
  • hoặc có điều chỉnh thông tin tương ứng.

Thông tư còn quy định khi thay đổi thông tin danh mục phải gửi hai dòng:

  • dòng cũ có DEN_NGAY;
  • dòng mới có TU_NGAY mới và để trống DEN_NGAY.

Đây chính là mô hình effective-dated catalog.

Vì vậy khi kiểm tra XML, không được chỉ hỏi:

“Khoa này có trong Mẫu 01/DM không?”

mà phải hỏi:

“Khoa này có hiệu lực trong Mẫu 01/DM tại ngày phát sinh dữ liệu không?”


7. Đối chiếu Mẫu 01/DM với XML1, XML2 và XML3

Mẫu 01/DM có giá trị đặc biệt vì MA_KHOA xuất hiện nhiều lần trong bộ XML.

XML1

MA_KHOA phản ánh khoa liên quan đến đợt KCB theo quy định của bảng tổng hợp.

Kiểm tra:

XML1.MA_KHOA → Mẫu 01/DM

theo:

  • MA_CSKCB;
  • ngày KCB;
  • khoảng TU_NGAY–DEN_NGAY.

XML2

MA_KHOA là khoa nơi người bệnh được chỉ định sử dụng thuốc.

Không nhất thiết mọi dòng XML2 phải giống khoa kết thúc đợt điều trị trong XML1.

Nhưng khoa đó phải tồn tại và có hiệu lực tại cơ sở.

XML3

MA_KHOA liên quan đến nơi phát sinh DVKT, VTYT, khám, giường theo ngữ cảnh dữ liệu.

Đây là nơi có thể kiểm tra sâu:

dịch vụ → khoa → danh mục Mẫu 01/DM.

Nếu một DVKT được gửi từ khoa không tồn tại trong Mẫu 01/DM tại thời điểm thực hiện, đây là bất nhất đáng rà soát.


8. Mẫu 01/DM không đủ để chứng minh một DVKT được phép thực hiện

Một khoa có trong Mẫu 01/DM chỉ chứng minh:

bộ phận chuyên môn đó đã được khai báo trong danh mục liên thông của cơ sở.

Nó không tự động chứng minh:

  • mọi DVKT đều được phép tại khoa đó;
  • mọi người hành nghề đều được phép làm việc tại đó;
  • mọi máy đều được phép sử dụng;
  • mọi giường đều đủ điều kiện thanh toán;
  • mọi dịch vụ phát sinh ở khoa đều được Quỹ BHYT thanh toán.

Để đi tiếp phải đối chiếu thêm:

  • Mẫu 02/DM — nhân lực;
  • Mẫu 05/DM — dịch vụ;
  • Mẫu 06/DM — thiết bị thực hiện DVKT;
  • dữ liệu XML;
  • hồ sơ cấp phép/phê duyệt.

Do đó Mẫu 01/DM là một lớp trong chuỗi chứng minh, không phải toàn bộ chuỗi.


9. Những rule tiền giám định có giá trị cao

Một số rule phù hợp với Mẫu 01/DM:

Kiểm traPhân loại ban đầu
MA_KHOA XML không tồn tại trong Mẫu 01/DM tại ngày phát sinhERROR_TECH / WARN_REVIEW
khoa đã có DEN_NGAY nhưng vẫn phát sinh XML sau ngày ngừng áp dụngWARN_REVIEW
MA_KHOA có nhưng không khớp MA_CSKCBERROR_TECH
mã liên chuyên khoa/đơn nguyên sai cấu trúcERROR_TECH
tên khoa không phù hợp hồ sơ tổ chứcINFO_EVIDENCE
có ngày giường nhưng khoa không có thông tin giường phù hợpWARN_REVIEW
báo giường HSTC/HSCC nhưng danh mục không có số giường tương ứngWARN_REVIEW
số lượng giường hoặc bàn khám thay đổi nhưng chưa cập nhật phiên bản danh mụcWARN_REVIEW
một khoa xuất hiện đồng thời ở hai phiên bản chồng lấn không hợp lýERROR_TECH

Không nên tự động chuyển các lỗi trên thành PAYMENT_CONDITION nếu chưa có căn cứ chứng minh ảnh hưởng trực tiếp đến điều kiện thanh toán.


10. Cách mô hình hóa trong Dr5-XML

Không cần tạo bảng dr5_department.

Mẫu 01/DM nên được nạp vào kiến trúc generic.

dr5_catalog_binding

Lưu:

  • MA_CSKCB;
  • MA_KHOA;
  • TEN_KHOA;
  • TU_NGAY;
  • DEN_NGAY;
  • số bàn khám;
  • các loại số giường;
  • nguồn là Mẫu 01/DM.

dr5_xml_relation

Quản lý các quan hệ:

  • XML.MA_KHOA ↔ Mẫu 01/DM;
  • khoa ↔ dịch vụ;
  • khoa ↔ nhân lực;
  • khoa ↔ giường;
  • khoa ↔ máy.

Các loại relation phù hợp gồm:

  • PROVIDER_CONTEXT;
  • SERVICE_DEPARTMENT_COMPATIBILITY;
  • BED_DEPARTMENT_LINK.

dr5_legal_basis

Lưu căn cứ:

  • Thông tư 12/2026/TT-BTC;
  • Phụ lục II;
  • Mẫu 01/DM;
  • các văn bản danh mục mã khoa tương ứng.

Như vậy khi bệnh viện thay đổi cơ cấu khoa/phòng, mục tiêu là:

cập nhật dữ liệu Mẫu 01/DM và khoảng hiệu lực, không sửa code rule.

Kết luận

Mẫu 01/DM là danh mục trả lời câu hỏi:

“Tại cơ sở KBCB này, trong thời gian này, bộ phận chuyên môn nào đang được khai báo hoạt động, dùng mã gì và có quy mô bàn khám/giường như thế nào?”

Khi kiểm tra XML, chuỗi đối chiếu đúng là:

MA_CSKCB → ngày phát sinh → MA_KHOA XML → Mẫu 01/DM có hiệu lực → mã khoa dùng chung → quy mô thực tế.

Ba nguyên tắc cần nhớ:

MA_KHOA trong Mẫu 01/DM có thể là mã bàn khám, mã khoa, liên chuyên khoa hoặc đơn nguyên tùy trường hợp.

Có khoa trong Mẫu 01/DM chưa đủ để kết luận mọi dịch vụ, nhân lực và thiết bị tại khoa đều hợp lệ.

Mẫu 01/DM là danh mục có phiên bản theo thời gian; kiểm tra phải sử dụng TU_NGAY và DEN_NGAY, không chỉ membership hiện tại.

Đây là lớp nền để sang Bài 2.06 – Mẫu 02/DM, nơi MA_KHOA sẽ được nối tiếp với người hành nghề, vị trí làm việc và phạm vi nhân lực thực hiện KCB BHYT.