Mẫu 05/DM tại Phụ lục II Thông tư 12/2026/TT-BTC là Danh mục dịch vụ khám bệnh, chữa bệnh áp dụng trong thanh toán bảo hiểm y tế của từng cơ sở KBCB.
Đây là danh mục trung tâm để đối chiếu với MA_DICH_VU trong XML3, nhưng Mẫu 05/DM không chỉ chứa mã và tên dịch vụ. Nó còn quản lý:
- tên dịch vụ được phê duyệt thực hiện;
- tên dịch vụ theo văn bản giá;
- đơn giá;
- quy trình chuyên môn;
- quyết định phê duyệt danh mục kỹ thuật;
- quyết định/nghị quyết phê duyệt giá;
- chuyển giao kỹ thuật;
- chuyển thực hiện cận lâm sàng;
- thuốc phóng xạ/chất đánh dấu;
- giá thanh toán cuối cùng;
- thời gian áp dụng tại cơ sở.
Mẫu 05/DM hiện có 26 trường, từ STT đến MA_CSKCB.
Vì vậy câu hỏi tiền giám định không chỉ là:
“
MA_DICH_VUcó tồn tại trong danh mục không?”
mà phải là:
“Dịch vụ này có đúng dịch vụ đã được cơ sở khai báo, có căn cứ chuyên môn và giá phù hợp, đang có hiệu lực tại ngày thực hiện, và dữ liệu XML3 có phản ánh đúng cấu hình đó hay không?”
1. Cấu trúc Mẫu 05/DM
Có thể chia Mẫu 05/DM thành sáu nhóm.
| Nhóm | Trường chính |
|---|---|
| Nhận diện dịch vụ | MA_DICH_VU, TEN_DICH_VU, TEN_DVKT_GIA |
| Giá | DON_GIA, GIA_THANH_TOAN, QD_PD_GIA, GHI_CHU |
| Căn cứ chuyên môn | QUY_TRINH, QD_DVKT |
| Chuyển giao/chuyển CLS | SO_LUONG_CGKT, CSKCB_CGKT, CSKCB_CLS |
| Thuốc phóng xạ/chất đánh dấu | MA_THUOC, TEN_THUOC, SO_DANG_KY, DON_VI_TINH, TT_THAU, DON_GIA_THUOC, DM_NSX_CDD, DM_THUCTE_CDD, LIEU_BQ_PX, TL_THUCTE_BQ_PX, THANH_TIEN_THUOC |
| Hiệu lực | TU_NGAY, DEN_NGAY, MA_CSKCB |
Cấu trúc này cho thấy Mẫu 05/DM là danh mục dịch vụ có kèm căn cứ pháp lý, căn cứ kỹ thuật, giá và thời gian hiệu lực, không phải bảng lookup mã dịch vụ đơn giản.
2. MA_DICH_VU là mã trung tâm nhưng chưa đủ
MA_DICH_VU được ghi theo hướng dẫn tại Quyết định 3176/QĐ-BYT.
Trong XML3, đây cũng là field trung tâm dùng cho:
- dịch vụ kỹ thuật;
- khám bệnh;
- ngày giường;
- các dịch vụ KCB khác theo cấu trúc chuẩn.
Tuy nhiên một mã dịch vụ chỉ cho biết đối tượng mã hóa.
Để xác định dòng XML3 hợp lý còn phải xem:
- dịch vụ nào được phê duyệt thực hiện tại cơ sở;
- tên cụ thể;
- mức giá;
- khoa thực hiện;
- người chỉ định;
- người thực hiện;
- máy;
- ngày thực hiện;
- trường hợp chuyển gửi/chuyển giao.
Do đó:
MA_DICH_VUđúng ≠ dịch vụ đã đủ điều kiện thanh toán.
3. TEN_DICH_VU và TEN_DVKT_GIA là hai lớp tên khác nhau
TEN_DICH_VU
Là:
- tên DVKT được cấp có thẩm quyền phê duyệt thực hiện;
- hoặc tên giường bệnh, khám bệnh theo danh mục dùng chung.
TEN_DVKT_GIA
Là tên dịch vụ theo văn bản phê duyệt giá.
Mẫu còn quy định nếu cần phân biệt:
- vị trí;
- phương pháp thực hiện;
- mức giá khác nhau;
thì ghi mô tả trong dấu ngoặc vuông.
Nếu DVKT sử dụng phương pháp vô cảm gây tê thì bổ sung:
[gây tê]
sau tên dịch vụ.
Điều này có ý nghĩa quan trọng:
Tên dịch vụ chuyên môn và tên dịch vụ dùng cho cấu hình giá không nhất thiết là một chuỗi giống hệt nhau.
Không nên dùng exact string comparison để kết luận mapping sai.
4. DON_GIA và GIA_THANH_TOAN không phải lúc nào cũng giống nhau
DON_GIA là đơn giá dịch vụ KCB thanh toán BHYT chưa bao gồm chi phí thuốc phóng xạ và chất đánh dấu.
Trong khi GIA_THANH_TOAN được xác định:
- bằng
DON_GIAnếu dịch vụ không sử dụng thuốc phóng xạ/chất đánh dấu; - bằng
DON_GIA + THANH_TIEN_THUOCnếu có sử dụng thuốc phóng xạ/chất đánh dấu.
Đây là điểm rất quan trọng khi đối chiếu XML3.
Không nên mặc định:
XML3.DON_GIA_BH = Mẫu05.DON_GIA
cho tất cả DVKT.
Với dịch vụ có thuốc phóng xạ/chất đánh dấu, cần hiểu rõ cấu phần giá và cách XML phản ánh chi phí tương ứng.
5. QUY_TRINH — căn cứ quy trình chuyên môn
QUY_TRINH lưu ngày, số và ký hiệu quyết định ban hành quy trình chuyên môn kỹ thuật.
Nếu cơ sở tự ban hành quy trình thì dùng quyết định của người đứng đầu cơ sở; nếu không thì ghi theo quyết định của Bộ Y tế.
Định dạng:
YYYYMMDD_Z
trong đó Z là số, ký hiệu quyết định.
Trường này giúp trả lời:
Dịch vụ này được thực hiện theo quy trình chuyên môn nào?
Tuy nhiên đây không phải field xuất hiện trực tiếp trong XML3.
Vì vậy khi phát hiện bất thường, Dr5-XML có thể yêu cầu INFO_EVIDENCE để đối chiếu quy trình, chứ không thể chỉ từ XML kết luận dịch vụ không hợp lệ.
6. QD_DVKT — căn cứ dịch vụ được phép thực hiện tại cơ sở
QD_DVKT ghi ngày và số, ký hiệu của quyết định phê duyệt danh mục kỹ thuật thực hiện tại cơ sở KBCB.
Đây là một trong những trường quan trọng nhất của Mẫu 05/DM.
Nó phân biệt:
dịch vụ tồn tại trong danh mục chuẩn
với:
dịch vụ cơ sở này được cấp có thẩm quyền phê duyệt thực hiện.
Do đó rule có giá trị cao là:
XML3.MA_DICH_VU → Mẫu 05/DM → QD_DVKT.
Nếu dịch vụ có mã chuẩn nhưng không có căn cứ phê duyệt phù hợp tại cơ sở, cần rà soát.
7. QD_PD_GIA — căn cứ mức giá
QD_PD_GIA lưu văn bản phê duyệt giá.
Mẫu 05/DM quy định nhiều tình huống:
- giá được phê duyệt tại chính cơ sở;
- cơ sở tư nhân đề nghị thanh toán theo giá cơ sở công lập;
- CLS được chuyển sang cơ sở khác thực hiện;
- DVKT thực hiện theo hợp đồng chuyển giao kỹ thuật.
Do đó:
Cùng một
MA_DICH_VUkhông mặc nhiên có một giá duy nhất cho mọi cơ sở và mọi hoàn cảnh.
Khi kiểm tra XML3, giá phải được xác định theo:
dịch vụ + cơ sở + loại trường hợp + thời điểm + văn bản giá.
8. SO_LUONG_CGKT và CSKCB_CGKT — dịch vụ theo chuyển giao kỹ thuật
SO_LUONG_CGKT là số lượng dịch vụ thực hiện theo hợp đồng chuyển giao kỹ thuật.
CSKCB_CGKT là mã cơ sở chuyển giao kỹ thuật, chỉ ghi ở cơ sở nhận chuyển giao.
Điều này tạo ra một trường hợp rất quan trọng khi tiền giám định.
Một cơ sở thực hiện DVKT chưa chắc tự thân đã có đầy đủ điều kiện từ đầu; dịch vụ có thể đang trong cơ chế chuyển giao kỹ thuật hợp lệ.
Vì vậy rule kiểu:
“dịch vụ ngoài phạm vi thường quy của cơ sở = sai”
có thể tạo false positive.
Phải kiểm tra:
- Mẫu 05/DM;
CSKCB_CGKT;- số lượng theo hợp đồng;
- hồ sơ chuyển giao;
- nhân lực liên quan ở Mẫu 02/DM.
9. CSKCB_CLS — dịch vụ cận lâm sàng được chuyển thực hiện
CSKCB_CLS ghi mã cơ sở KCB thực hiện dịch vụ cận lâm sàng khi cơ sở gửi mẫu/chuyển dịch vụ sang nơi khác thực hiện.
Đây là trường rất quan trọng khi đối chiếu:
- XML3;
- XML4;
- người đọc kết quả;
- thời gian thực hiện;
- nơi cung cấp kết quả.
Không nên kết luận:
“DVKT có trong XML3 nhưng cơ sở không có máy tương ứng → sai”
trước khi kiểm tra khả năng chuyển thực hiện CLS.
Đây là một trong các lý do Mẫu 05/DM phải được đọc cùng Mẫu 06/DM thay vì riêng lẻ.
10. Nhóm thuốc phóng xạ và chất đánh dấu
Mẫu 05/DM dành riêng một nhóm lớn cho dịch vụ sử dụng thuốc phóng xạ/chất đánh dấu:
MA_THUOC;TEN_THUOC;SO_DANG_KY;DON_VI_TINH;TT_THAU;DON_GIA_THUOC;DM_NSX_CDD;DM_THUCTE_CDD;LIEU_BQ_PX;TL_THUCTE_BQ_PX;THANH_TIEN_THUOC.
Điều này cho thấy một số DVKT không thể được kiểm tra chỉ bằng XML3.
Cần đối chiếu thêm với XML2 hoặc dữ liệu thuốc tương ứng.
Chuỗi kiểm tra có thể là:
DVKT XML3 → Mẫu 05/DM → thuốc phóng xạ/chất đánh dấu → XML2 → Mẫu 03/DM.
Đây là một quan hệ cross-catalog rất có giá trị.
11. Công thức THANH_TIEN_THUOC
Mẫu 05/DM quy định:
Đối với thuốc phóng xạ:
THANH_TIEN_THUOC = DON_GIA_THUOC × LIEU_BQ_PX / TL_THUCTE_BQ_PX
Đối với chất đánh dấu:
THANH_TIEN_THUOC = DON_GIA_THUOC × DM_THUCTE_CDD
Sau đó:
GIA_THANH_TOAN = DON_GIA + THANH_TIEN_THUOC
đối với dịch vụ có sử dụng các thuốc/chất này.
Đây là nhóm rất phù hợp với ARITHMETIC_EQUALITY trong dr5_xml_relation.
12. TU_NGAY, DEN_NGAY — hiệu lực của dịch vụ tại cơ sở
TU_NGAY ghi:
- ngày hợp đồng có hiệu lực khi tạo lập lần đầu;
- hoặc ngày thông báo/ngày đề nghị áp dụng khi cập nhật.
DEN_NGAY ghi khi dịch vụ:
- được điều chỉnh;
- ngừng sử dụng;
- hoặc thay đổi thông tin danh mục.
Thông tư tiếp tục áp dụng nguyên tắc:
dòng cũ có
DEN_NGAY, dòng mới cóTU_NGAY.
Do đó Mẫu 05/DM phải được lưu theo version.
Không được chỉ lưu “danh mục dịch vụ hiện tại”.
13. Đối chiếu Mẫu 05/DM với XML3
Ma trận cơ bản:
| XML3 | Mẫu 05/DM | Nội dung |
|---|---|---|
MA_DICH_VU | MA_DICH_VU | đúng mã dịch vụ |
TEN_DICH_VU | TEN_DICH_VU / TEN_DVKT_GIA | đúng nội dung |
DON_GIA_BH | DON_GIA / GIA_THANH_TOAN | đúng mức giá theo cấu hình |
MA_KHOA | Mẫu 01/DM + Mẫu 05/DM | khoa thực hiện phù hợp |
MA_BAC_SI | Mẫu 02/DM | người chỉ định phù hợp |
NGUOI_THUC_HIEN | Mẫu 02/DM | người thực hiện phù hợp |
MA_MAY | Mẫu 06/DM | máy thực hiện phù hợp |
NGAY_YL | TU_NGAY–DEN_NGAY | dịch vụ có hiệu lực khi chỉ định |
NGAY_TH_YL | TU_NGAY–DEN_NGAY | có hiệu lực khi thực hiện |
MA_DICH_VU + thuốc liên quan | nhóm thuốc phóng xạ Mẫu 05/DM | cấu hình dịch vụ đặc thù |
Không nên dùng TEN_DICH_VU làm khóa chính để join.
Khóa đối chiếu phải ưu tiên MA_DICH_VU + cơ sở + thời gian.
14. Mẫu 05/DM phải được đọc cùng Mẫu 01, 02 và 06
Một dịch vụ trong Mẫu 05/DM mới chỉ chứng minh dịch vụ đã được khai báo ở cấp danh mục dịch vụ của cơ sở.
Để kiểm tra đầy đủ còn phải nối:
Mẫu 01/DM
Dịch vụ được thực hiện tại khoa nào?
Mẫu 02/DM
Ai được phép chỉ định và thực hiện?
Mẫu 06/DM
Máy nào được sử dụng để thực hiện DVKT?
Do đó chuỗi lý tưởng là:
Dịch vụ → khoa → người → máy → thời gian → giá.
Đây chính là nền tảng để tiền giám định không chỉ kiểm tra một field riêng lẻ.
15. Một số lỗi tiền giám định có giá trị cao
| Tình huống | Phân loại ban đầu |
|---|---|
MA_DICH_VU XML3 không có trong Mẫu 05/DM tại ngày thực hiện | WARN_REVIEW / ERROR_TECH |
dịch vụ có mã nhưng không có QD_DVKT phù hợp | INFO_EVIDENCE / WARN_REVIEW |
| giá XML3 khác giá danh mục đang hiệu lực | WARN_REVIEW / PAYMENT_CONDITION tùy căn cứ |
dùng dịch vụ trước TU_NGAY hoặc sau DEN_NGAY | WARN_REVIEW |
dịch vụ thuộc chuyển giao nhưng thiếu CSKCB_CGKT | INFO_EVIDENCE |
| CLS chuyển ngoài nhưng dữ liệu vẫn thể hiện như thực hiện tại chỗ | WARN_REVIEW |
| dịch vụ yêu cầu thuốc phóng xạ nhưng không có dữ liệu tương ứng | WARN_REVIEW |
GIA_THANH_TOAN không khớp công thức cấu phần | ERROR_TECH / WARN_REVIEW |
| dịch vụ thực hiện tại khoa không phù hợp | WARN_REVIEW |
| người thực hiện không phù hợp Mẫu 02/DM | WARN_REVIEW |
MA_MAY không thuộc Mẫu 06/DM hoặc ngoài hiệu lực | WARN_REVIEW |
Một lần nữa:
không phải tất cả bất nhất Mẫu 05/DM đều tự động là xuất toán.
Cần phân biệt lỗi dữ liệu, thiếu hồ sơ chứng minh và vi phạm điều kiện thanh toán.
16. Mẫu 05/DM không chứng minh dịch vụ thực tế đã được thực hiện
Có dịch vụ trong danh mục chỉ chứng minh rằng cơ sở đã khai báo dịch vụ trong danh mục liên thông.
Nó không tự động chứng minh:
- đã có y lệnh;
- đã thực hiện cho người bệnh;
- đã có kết quả;
- đúng chỉ định;
- đúng nhân lực;
- đúng máy;
- đúng số lượng;
- đúng điều kiện thanh toán.
Để chứng minh sự kiện thực tế phải đối chiếu:
XML3 ↔ y lệnh ↔ XML4/XML5 ↔ người thực hiện ↔ máy ↔ hồ sơ bệnh án.
Do đó:
Danh mục chứng minh khả năng cung cấp; hồ sơ chứng minh dịch vụ đã thực sự được cung cấp.
17. Lưu ý riêng với ngày giường và khám bệnh
Mẫu 05/DM không chỉ chứa DVKT.
TEN_DICH_VU còn có thể là:
- tên giường bệnh;
- tên khám bệnh theo danh mục dùng chung.
Vì vậy không nên xây rule Mẫu 05/DM chỉ theo mô hình “dịch vụ kỹ thuật”.
Với ngày giường cần đối chiếu thêm:
MA_KHOA;MA_GIUONG;- số giường Mẫu 01/DM;
- thời gian điều trị;
- loại hình KCB.
Với khám bệnh cần xét:
- mã khám;
- bàn khám;
- nhân lực;
- thời gian.
18. Thiết kế trong Dr5-XML
Không tạo bảng dr5_service.
Mẫu 05/DM được quản lý qua sáu catalog chuẩn.
dr5_catalog_binding
Lưu:
MA_DICH_VU;- tên dịch vụ;
- giá;
- cơ sở;
- thời gian hiệu lực;
- mapping dịch vụ nội bộ;
- thông tin quyết định/phê duyệt liên quan.
dr5_xml_relation
Quản lý các quan hệ:
SERVICE_DEPARTMENT_COMPATIBILITY;ORDERER_CONTEXT;PERFORMER_CONTEXT;SERVICE_EQUIPMENT_LINK;- thuốc phóng xạ ↔ dịch vụ;
- dịch vụ chuyển giao/chuyển CLS.
dr5_xml_required
Quản lý conditional requiredness.
Ví dụ:
- chỉ có chuyển giao mới cần
CSKCB_CGKT; - chỉ chuyển CLS mới cần
CSKCB_CLS; - chỉ dịch vụ dùng thuốc phóng xạ/chất đánh dấu mới cần nhóm trường 12–22.
dr5_payment_condition
Quản lý riêng:
- phạm vi thanh toán;
- giá;
- tỷ lệ;
- điều kiện thanh toán;
- cấu phần dịch vụ.
dr5_legal_basis
Lưu nguồn:
- Thông tư 12/2026/TT-BTC;
- Mẫu 05/DM;
- QĐ3176;
- quyết định phê duyệt kỹ thuật;
- văn bản giá.
Kết luận
Mẫu 05/DM trả lời câu hỏi:
“Tại cơ sở này, dịch vụ KCB nào đang được áp dụng trong thanh toán BHYT, căn cứ kỹ thuật và giá là gì, có chuyển giao/chuyển thực hiện hay không, và hiệu lực từ khi nào?”
Chuỗi đối chiếu đúng là:
dịch vụ nội bộ →
MA_DICH_VUchuẩn → Mẫu 05/DM có hiệu lực → khoa → người chỉ định/thực hiện → máy → giá → XML3 → bằng chứng thực hiện.
Bốn nguyên tắc cần nhớ:
MA_DICH_VUđúng chưa đủ; phải có căn cứ dịch vụ được thực hiện tại cơ sở.
Tên dịch vụ và tên dịch vụ theo văn bản giá là hai lớp khác nhau.
Dịch vụ chuyển giao kỹ thuật hoặc chuyển thực hiện CLS cần được xử lý như các ngữ cảnh đặc thù, không phải lỗi mặc định.
Có trong Mẫu 05/DM không đồng nghĩa tự động đủ điều kiện thanh toán.
Đối với Dr5-XML, đây là một trong những catalog quan trọng nhất để triển khai cảnh báo ngay khi chỉ định DVKT, bởi hệ thống có thể kiểm tra trước khi thực hiện xem dịch vụ có đang hiệu lực tại cơ sở, đúng khoa, đúng nhân lực, đúng máy và đúng cấu hình thanh toán hay không.
- Đăng nhập để gửi ý kiến